ajax etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
ajax etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

25 Ocak 2009

AJAX Sayfalarında Geç Yüklenme İşlemleri

Sayfanızda senkron şekilde yüklenecek içeriklerinizle beraber UpdatePanel'inizin içerisinde de asenkron yüklenecek içerikleriniz var. Fakat UpdatePanel içerikleri biraz yavaş yüklenecek gibi... Biraz daha somut bir örnek verecek olursam normal içeriklerinizin yüklenmesi 2 saniye, asenkron içeriklerinizin yüklenmesi de yaklaşık 7-8 saniye sürüyor. Normal işleyişte sayfanın tamamının oluşturulup istemciye gönderilmesini bekleyecek olursak en az 7-8 saniye istemciyi bekleteceğiz. Peki sayfanın ilk yüklenmesi esnasında, istemcinin tarayısına önce senkron yüklenecek olan içeriği göndersek, bu esnada da UpdatePanel içeriği yüklenmeye devam etse? Nasıl yapabiliriz ki böyle bir işlemi diye soruyorsunuz sanırım. Bu yazımda ASP.NET AJAX uygulamalarında yüklemeyi geciktirme(delay loading) işlemini nasıl gerçekleştirebileceğimize bakıyoruz.

Öncelikle gerekli malzemeler; 1 ScriptManager, 1 Label(senkron içerik için), 1 UpdatePanel, panel içerisine 1 Button ve asenkron içeriği yüklemek için 1 Label daha(sayfamız biraz daha yakışıklı olsun istersek 1 tane de UpdateProgress). İlk label normal içeriği saklayacak, yani ilk yükleme sonucunda istemciye bu kontrol dolu gidecek. Diğer label ise asenkron güncellenecek olan kontrolümüz, yani buradaki yükleme işlemi sayfa istemciye ulaştıktan hemen sonra gerçekleşecek. Sayfamızın HTML kodları ve UpdatePanel'i asenkron güncellenmesinde kullanacağımız kodlar aşağıdaki gibidir.

Default.aspx

<asp:ScriptManager ID="ScriptManager1" runat="server"></asp:ScriptManager>

<asp:Label ID="lblStatik" runat="server" Text="Burası statik içeriğin geleceği yer"></asp:Label>

<br /><br />      

<asp:UpdatePanel ID="UpdatePanel1" runat="server">

    <ContentTemplate>

        <asp:LinkButton ID="lbGuncelle" runat="server" Text="Güncelle" onclick="lbGuncelle_Click"></asp:LinkButton><br />

        <asp:Label ID="lblAsenkronIcerik" runat="server"></asp:Label><br />

        <asp:UpdateProgress ID="UpdateProgress1" runat="server">

            <ProgressTemplate>

                Bilgiler yükleniyor. Bekleyiniz...

            </ProgressTemplate>

        </asp:UpdateProgress>

    </ContentTemplate>

</asp:UpdatePanel>


Default.aspx.cs

protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)

{

    lblStatik.Text = "Bu kontrol statik içerikleri saklıyor";

}

protected void lbGuncelle_Click(object sender, EventArgs e)

{

    System.Threading.Thread.Sleep(3000); //İşlemi geciktirmek için

    lblAsenkronIcerik.Text = DateTime.Now.ToString();

}

Görüldüğü gibi lbGuncelle isimli LinkButton kontrolü UpdatePanel içeriğini güncelliyor. Sayfa bu haliyle ilk yüklendiğinde UpdatePanel'de herhangi bir çıktı oluşmaz. Ancak sayfa ilk yüklendiğinde LinkButton'a otomatik olarak postback yaptırabilirsek bu esnada UpdatePanel içeriği de istemciye gecikmeli olarak ulaşacaktır. İşte bu postback işlemini istemcide sayfa yüklendiği anda yapabilirsek yüklenmenin gecikmeli olarak gerçekleşmesi sağlanacaktır. Burada iki soru var; ilki istemciye sayfanın yüklendiği anı nasıl yakalayabilirim, ikincisi ise LinkButton'a tıklamadan nasıl partial postback işlemini tetiklerim? Her iki işlem de istemci tarafında gerçekleşecek olaylar olduğu için işin ucu JavaScript'e değiyor. Sayfanın yüklenmesi anında JavaScript'in pageLoad fonksiyonu devreye girer. Diğer yandan programatik şekilde bir kontrolü postback işlemine tabi tutmanın yolu da __doPostBack adındaki JavaScript fonksiyonundan geçer. Aşağıdaki JavaScript pageLoad fonksiyonu, UpdatePanel içeriğinin sayfanın ilk yüklenmesi esnasında gecikmeli olarak yüklenmesini sağlayacaktır.

Default.aspx

<script language="javascript" type="text/javascript">

    var ilkYuklenme = true;

 

    function pageLoad()

    {

        if(ilkYuklenme) // if bloğuna sadece bir kez girilmesi için

        {

            __doPostBack('lbGuncelle', ''); //LinkButton'a programatik olarak PostBack işlemi yaptırdık

            ilkYuklenme = false;

        }

    }

</script>

Sayfa istemciye yükleniyorken pageLoad fonksiyonu çalışır. ilkYukleme değişkeni bu esnada true olduğu için LinkButton kontrolü postback işlemi yapar ve UpdatePanel içeriği güncellenmeye başlanır. Thread sınıfının Sleep metodu ile geciktirme işlemi yaptığımız için çok açık bir şekilde sayfa istemciye yüklendiğinde gecikmeli olarak UpdatePanel'in içeriği güncellendiğini görebiliriz.

ajax delay loading

12 Kasım 2007

Static Metotlarla AJAX Sayfalarını Daha da Hızlandırın!

ASP.NET AJAX istemci ve sunucu merkezli çalıştığı için mimarisi gereği sayfada asenkron postback işlemi başlatsak dahi sunucu tarafında sayfamızın yaşam döngüsü tam olarak çalışmakta ve sayfa baştan itibaren üretilmekte, fakat istemciye sadece UpdatePanel'in içeriği gönderilmektedir. Bu işleyiş aslında kötü bir durum gibi gözükse de ASP.NET sayfa mimarisi açısında gerekli bir işlemdir ki; çoğu noktada faydalarını da görebiliriz. Olayın diğer tarafına bakacak olursak sayfanın sunucu tarafında baştan üretilmesi biraz da olsa yavaşlığa sebep olacaktır. Eğer sayfanızda bir kontrolün içeriğini asenkron olarak güncellemek ve bu işlemi hızlı bir şekilde yapmak istiyorsanız sunucu tarafında çalışacak static metotlar oluşturarak istemci tarafında hazırlayacağınız basit JavaScript fonksiyonlarıyla da asenkron güncelleme işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Metot static olduğu için sunucuda sayfanın nesne örneği üretilmeden de çağrılabilir bir metot olacaktır. Metot ile ilgili en önemli husus ise System.Web.Services isim alanı altındaki WebMethod niteleyici (attribute) sınıfını uygulaması gerekeceğidir. Böylece istemcide hazırlanan JavaScript fonksiyonu bu metodu asenkron olarak çağırabilecektir. Metot HTML içeriği güncelleyeceği için string değer döndürmelidir. Aşağıda sayfamızın code-behind kısmına yazabileceğimiz örnek metot bulunmaktadır.

[System.Web.Services.WebMethod]
public static string KareKok(int sayi)
{
    return Math.Sqrt(sayi).ToString();
}

Gelelim istemci tarafında yapacaklarımıza. Burada en ilgi çekici durumlarımızdan birisi UpdatePanel'e ihtiyaç duymadan da bu işlemi yapabilmemiz. Bir diğer ayrıntımız ise ScriptManager ile ilgili. Sunucu tarafında yazılmış WebMethod attribute'unu uygulayan static metodu çağırabilmemizi sağlayan PageMethods isimli JavaScript fonksiyonunu kullanabilmek için ScriptManager'ın EnablePageMethods özelliğini true olarak ayarlamamız gerecektir. Yine istemci tarafında çalışacağımız için sunucu kontrolleri yerine HTML kontrolleri kullanmamız da herhangi bir sakınca yok. İstemci tarafında hazırladığım kodları aşağıda görebilirsiniz.

<head runat="server">
    <title>Untitled Page</title>
    <script language="javascript">
        function AsenkronMetotCagir()
        {
            // Sunucudaki static metodu çağırıyoruz. Sonucu IslemBitti metoduna iletiyoruz
            PageMethods.KareKok(form1.txtSayi.value, IslemBitti);
        }

        function IslemBitti(deger)
        {

            // İşlemin sonucunu sonuc adındaki span etiketine yazdırıyoruz
            document.getElementById('sonuc').innerHTML = deger;
        }

    </script>
</head>
<body>
<form id="form1" runat="server">
    <asp:ScriptManager ID="ScriptManager1" runat="server" EnablePageMethods="true" />
    <input type="text" id="txtSayi" />
    <input type="button" value="Karekök Bul" onclick="AsenkronMetotCagir();" />&nbsp;<br />
    <span id="sonuc"></span>
</form>
</body>

Bu şekilde sunucu tarafında sayfanın baştan üretilmesine gerek kalmadan çok daha hızlı bir şekilde asenkron güncelleme işlemleri yapabilmekteyiz. Buradaki en büyük sıkıntılarımızdan birisi ise HTML kodunu kendimizin oluşturması gerekeceğidir. Eğer gridview, detailsview gibi kompleks bir kontrolün çıktısını elde etmek istiyorsak ilgili kontrolleri programatik olarak oluşturup RenderControl metodu ile de HTML çıktılarını istemciye yine static metot aracılığıyla gönderebiliriz.

06 Kasım 2007

ASP.NET 3.5 ile Gelen Yenilikler

Önümüzdeki günlerde resmen duyrulacak olan Visual Studio 2008 ve .NET Framework 3.5 ile birlikte ASP.NET'te 3.5 sürümüne ulaşmış olacak. Öncelikli olarak şunu belirtmeliyim ki bu sürümde ASP.NET 1.1'den ASP.NET 2.0'a geçişteki gibi köklü yenilikler olmayacak. Fakat gelen yenilikler içerisinde AJAX ve LINQ'nun olduğunu belirtecek olursak aslında bizi oldukça önemli yeniliklerin de beklediğini söyleyebilirim. Dikkatimi çeken noktalardan biri ASP.NET Futures paketi ile gelen bazı kontrollerden şu an için Microsoft'un sitesinde bahsedilmemesiydi. Önceki postumda yer alan .NET Framework 3.5 Namespace ve Class'ları listesinde de yer almayan bu kontroller sanırım başka bir bahara bırakıldı. ASP.NET 3.5 ile gelecek yenilikleri aşağıdaki başlıklarla sizlere aktarmaya çalışacağım.

ASP.NET AJAX Entegrasyonu
ASP.NET AJAX, ASP.NET ortamında hızlı ve kolay bir şekilde AJAX uygulamaları geliştirmemizi sağlayan ücretsiz bir AJAX framework'üdür. ASP.NET 2.0'ın ardından duyrulan ve bu yılın başında resmi sürümü çıkarılan AJAX Extension'ları ASP.NET 3.5 ile mimariyle bütünleşik şekilde geliyor. Visual Studio 2008'de açılan ASP.NET 3.5 web uygulamasında AJAX Extension kontrollerini kullanarak hızlı şekilde AJAX uygulamaları geliştirebiliyoruz. Bu sürümü ile birlikte bazı eksiklikler ve sorunlar giderilerek artık ASP.NET AJAX'ın sunucu kontrolleriyle tam uyumlu şekilde çalışması da sağlanıyor. Visual Studio 2008 ile birlikte Control Toolkit'te yer alan kontrollerin varolan sunucu kontrollerine çok kolay şekilde entegre edilebilmesi de işimizi kolaylaştıracak bir yenilik olarak göze çarpıyor.

LINQ (Language Integrated Query)
.NET Framewrok 3.5 ile birlikte artık web uygulamalarında da Linq hayatımıza girecek. Linq dil ile bütünleşik olarak sorgulamalar yapmamızı sağlayan bir query şeklidir diyebilirim. Veritabanında SQL query'leri kullanarak nasıl sorgulamalar yapıyor ve sorgu sonucunu elde edebiliyorsak, artık C# veya VB.NET gibi bir dil ile de uygulama içerisindeki bir nesnenin içeriği ile ilgili SQL sorgu cümlelerine benzer şekilde sorgulamalar gerçekleştirebileceğiz. ASP.NET 3.5 ile gelen kontrollerden biri olan LinqDataSource kontrolü de bu tip sorgulamaların sonucunu bir veri kontrolüne (GridView, DataList gibi) bağlayabilmemizi sağlıyor.

ListView ve DataPager Kontrolleri
LinqDataSource
kontrolü dışında ListView ve DataPager adında iki yeni kontrol daha geliyor. ListView veri ekleme, güncelleme, silme, sayfalama gibi işlemleri yapabilen ve GridView kontrolüne oldukça benzer bir kontrol. GridView'daki en büyük sıkıntılarımızdan biri görüntülenecek olan verilerin HTML arayüzlerini tasarlamakta karşılaştığımız sorunlardı. ListView kontrolü ise yapısındaki template'ler aracılığıyla verilerin görüntüleneceği arayüzün HTML kodlarını dilediğimiz gibi oluşturabilmemizi sağlıyor. DataPager kontrolü ise ListView ile yapılan işlemlerde kayıtların esnek şekilde sayfalandırılması işleminde kullanılıyor. Bu kontrolün yaptığın temel işlemin sayfalama kısmının ne şekilde görüntüleneceği ve çalışağını belirlemek olduğunu söyleyebilirim. Örneğin sayfa numaralarının görüntüleneceği kısma bir TextBox kontrolü ekleyip yazılan numaradaki sayfaya gidilmesi işlemini DataPager kontrolü ile oldukça kolay şekilde gerçekleştirebiliyoruz.

Web Servislerinde WCF Desteği
Web servisleri artık .NET Framework 3.0 ile gelen WCF (Windows Communication Foundation) desteği ile geliştirilebiliyor. JSON kullanılan AJAX uygulamalarında ve RSS kaynaklarından veri sağlanması gibi işlemler artık WCF ile daha da kolay şekilde gerçekleştirilebilecek.

22 Eylül 2007

Ajax View JavaScript Instrumentation Proxy

Microsoft'un web geliştiriciler için sunduğu bu araç ile hazırladığınız web uygulamalarında kullanılan JavaScript kodlarının işleyişini ve performansını test edebilirsiniz. Özellikle AJAX geliştiricilerin ilgisini çekeceğini düşündüğüm kullanışlı bir araç. Uygulama sadece performans ile ilgili istatistikleri değil, aynı zamanda uygulamada karşılaşılan fakat tarayıcı tarafından önemsenmeyen JavaScript hatalarını da listeliyor.

Kullanımı ilk bakışta biraz karışık gibi görünsede, bu linkteki 515 kb.lık bir dosyayı bilgisayarınıza yükleyip, bu linkteki dökümanı da adım adım takip edecek olursanız izleme işlemlerinin sonuçlarına kolay bir şekilde erişebilirsiniz. Unutmadan; programla işiniz bittiğinde Internet Explorer'ın proxy ayarlarını düzeltmeyi unutmayın.