Uğur UMUTLUOĞLU - Blog

Blogspot’a Veda

2009-03-18T23:58:00.001+02:00

Bundan sonraki yazılarımı sadece www.umutluoglu.com adresinde yayınlayacağım. Yani bu yazı, bu blogun son post’udur.

www.umutluoglu.com

Ayrıca RSS okuyucularında bu blogun RSS kaynağını saklayan arkadaşlar da blog RSS’imi şu linkle güncelleyebilirler:

www.umutluoglu.com/syndication.axd

nedirtv?com İstanbul Seminerlerinin Ardından

2009-03-15T23:42:00.000+02:00

Dün Microsoft İstanbul ofisinde gerçekleştirdiğimiz seminerleri başarıyla tamamladık. nedirtv?com’un 3.yılını kutladığımız bugünlerde gerçekleştirdiğimiz bu güzel etkinlikte Windows 7, Multipoint Programlama, ASP.NET 3.5, C# 3.0 ve SQL Server 2008 gibi konulara değindik. Sabah saat 10’da başlayıp akşam 18 civarında biten bu uzun gün bizler için oldukça keyifli ve eğlenceliydi. Dağıtılan değerli hediyeler de güne heyecan katan ayrı bir unsurdu. Etkinlik sonunda katılımcılardan aldığımız olumlu geribildirimler bizleri fazlasıyla mutlu etti. Buradan etkinliğimize sunumlarıyla ve gün boyunca sarfettikleri eforla büyük katkıları olan Fatih COŞKUN, Daron YÖNDEM, Burak Selim ŞENYURT, Pamir ERDEM’e ve değerli katılımcılara sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum.

Günün sonunda çekilen bir hatıra fotoğrafı :)

Bu arada nedirtv?com’un 3. yıldönümü etkinliklerinin bununla sınırlı olmayacağını, önümüzdeki ay içerisinde İstanbul’da veritabanı programcıları için, Mayıs ayı içerisinde de Ankara’daki yazılımcılar için güzel etkinlik planlarımızın olduğunu şimdiden belirtmek istiyorum. Detaylar için www.nedirtv.com adresini takip etmeye devam ediniz…

Etkinlik boyunca çekilen fotoğraflara erişmek için bu linke tıklayabilirsiniz (Fotoğraflar için Tuba ÇEBİ ve Daron’a ayrıca teşekkürler)

nedirtv?com Mart Ayı Webinerleri

2009-03-13T00:19:00.000+02:00

nedirtv?com webinerleri Mart ayında da tüm hızıyla devam ediyor. Sekiz farklı webinerin olacağı bu ayda XNA Game Studio, Visual Basic.NET 9.0 ve SQL Server 2008 gibi konuları ilk defa ele alacağız. Benim de önümüzdeki hafta ASP.NET – Veriye Erişim – I ve II olmak üzere iki webinerim olacak.

Yapılacak olan webinerlerle ilgili detaylı bilgileri görmek için bu linki, etkinliği Facebook'taki ajandanıza kaydetmek ve etkinlik duyurularını takip etmek için bu linki kullanabilirsiniz.

nedirtv?com Seminerleri – İstanbul

2009-03-06T00:43:00.000+02:00

nedirtv?com ailesi olarak 3. yılımızı 14 Mart 2009 Cumartesi günü İstanbul'da gerçekleştireceğimiz seminerlerle kutluyoruz. Gün boyunca sürecek beş farklı seminerin olacağı ve günün sonunda süpriz hediyelerin de dağıtılacağı bu etkinliğe nedirtv?com üyelerinin katılımlarını bekliyoruz.

Seminer programını aşağıda bulabilirsiniz. Seminere kayıt olmak için bu sayfayı kullanabilirsiniz.

Seminerlerin ücretsiz olacağını ve toplam kontenjanın da 150 kişi olacağını da belirtmek isterim.

SEMİNER PROGRAMI

10:00-10:10 Açılış
10:15-11:00 Windows 7 (Fatih Coşkun)
11:00-12:00 Multipoint Programlama (Daron Yöndem)
12:00-13:00 ASP.NET 3.5 SP1 Yenilikleri (Uğur Umutluoğlu)
14:00-15:30 Derinlerde C# (Burak Selim Şenyurt)
15:30-17:00 SQL Server 2008 ile Gelen Yenilikler (Pamir Erdem)
17:00-17:15 Hediye Çekilişi ve Kapanış

INETA Eskişehir Hit

2009-03-02T23:44:00.000+02:00

Bu hafta sonu Eskişehir’de yeni bir INETA etkinliği ile Eskişehirli yazılım severlerle beraber olacağız. 7-8 Mart tarihlerinde Osmangazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi F5 Blok Konferans salonunda gerçekleştireceğimiz seminerlere tüm Eskişehirliler davetlidir. Etkinlik programını aşağıda bulabilirsiniz.

7 Mart Cumartesi
10:00-12:00 Silverlight 2.0
13:00-15:00 XNA ile Oyun Programlama
15:30-17:30 AJAX 4.0

8 Mart Pazar
10:00-12:00 WPF
13:00-14:30 LINQ
15:00-17:00 ASP.NET 3.5 ve SP1 Yenilikleri

FileUpload ile Yüklenen Dosyaları Veritabanında Saklamak

2009-02-28T12:04:00.000+02:00

FileUpload kontrolünün temel olarak istemciden aldığımız dosyaları sunucunun fiziksel bir konumuna kaydetmek için kullanırız. Fakat bazı durumlarda istemciden alınan bir dosyanın sunucuda güvenli şekilde saklanması için veritabanında saklama yoluna da gidebiliriz. Bu yazımda ASP.NET sunucu kontrollerinden olan FileUpload ile istemciden aldığımız bir dosyayı sunucudaki SQL Server gibi bir veritabanında nasıl saklayabileceğimizi inceleyeceğiz.

İlk olarak dosya bilgilerini saklayacağımız bir tablo oluşturuyoruz.

Tablomuzda resmin adını, binary formatta dosya içeriğini ve dosyanın MIME type bilgisini saklayacağız. FileUpload kontrolünün üç farklı özelliği bize dosyanın bu bilgilerini getirecektir. Bu özelikler ve açıklamaları aşağıdadır:

FileName:	Yüklenen dosyanın adı
FileBytes:	Dosyanın binary formatta içeriği (byte dizisi olarak getirilir)
PostedFile.ContentType:	Dosyanın MIME type bilgisi (MIME dosyanın formatını belirleyen bir isim standartıdır)

Artık sayfamızı tasarlayıp, gerekli kodlarımızı oluşturabiliriz.

<form id="form1" runat="server">
    Yüklenecek dosyayı seçiniz:<br />
    <asp:FileUpload ID="FileUpload1" runat="server" /> &nbsp;<asp:Button 
        ID="Button1" runat="server" Text="Dosyayı Yükle" onclick="Button1_Click" />
    <br />
    <br />
    <asp:Label ID="lblMesaj" runat="server" ForeColor="Red"></asp:Label>
</form>

Default.aspx.cs

public partial class _Default : System.Web.UI.Page 
{
    protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        if(FileUpload1.FileContent != null)
        {
            string dosyaAdi = FileUpload1.FileName; //Dosyanın adı
            byte[] dosyaIcerik = FileUpload1.FileBytes; //Dosyanın bilgilerini binary formatta getirir
            string dosyaTipi = FileUpload1.PostedFile.ContentType; //Dosyanın MIME Type bilgisini getirir
 
            SqlConnection con = new SqlConnection("data source=localhost; initial catalog=Test; integrated security=true");
            SqlCommand cmd = new SqlCommand("Insert Into Dosyalar Values(@dosya_isim, @dosya_icerik, @dosya_tip)", con);
            cmd.Parameters.AddWithValue("@dosya_isim", dosyaAdi);
            cmd.Parameters.AddWithValue("@dosya_icerik", dosyaIcerik);
            cmd.Parameters.AddWithValue("@dosya_tip", dosyaTipi);
            con.Open();
            if (cmd.ExecuteNonQuery() > 0)
                lblMesaj.Text = "Dosya başarıyla yüklendi";
            con.Close();
        }
    }
}

Görüldüğü gibi SQL Server'da hazırladığımız Dosyalar adındaki tablo için yazılan bir INSERT cümlesine parametre olarak eklenen dosya bilgileri bu şekilde tablomuza eklenebiliyor. Birkaç kayıt ekledikten sonra tablomuzun içeriğini Management Studio gibi bir araçtan kontrol edecek olursak aşağıdaki gibi bir görüntüyle karşılaşırız.

Resimleri başarıyla kaydettik, peki okuma işlemi nasıl gerçekleşecek? Okuma işlemi için ise tablomuzdaki kayıtları SELECT sorgusu ile okumamız gerekecek. Eğer Windows uygulamasında çalışıyor olsaydık DosyaIcerik kolonundan okunan kaydı System.Drawing.Image tipine çevirip Image gibi bir kontrolde görüntüleyebiliriz. Ancak web uygulamalarında bir resmi istemci tarafına taşımamızın yolu biraz daha farklı olacaktır. Resmin içeriği ancak istemciye yollanan cevabın(Response) içerisine yazdırılarak gönderilebilir. Dosyayı istemciye gönderirken dikkat edilmesi gereken hususlardan birisi dosyanın tarayıcıda görüntülenip görüntülenmeyeceğidir. Zira jpg, gif, xml, txt gibi dokumanlar web tarayıcısında görüntülenebilir dosyalarken, zip, exe, dll gibi dosyalar ise tarayıcıda görüntülenemez, ancak yüklenebilir dosyalardır. Aşağıdaki kod parçasında tasarladığımız bir sayfanın kullanıcıya veritabanındaki bir dosyanın nasıl iletilebileceği görülmektedir.

Bu arada, dosyaya yapılan talep QueryString üzerinden resmin DosyaId kolonundaki değer ile iletilmektedir. Yine talebin daha hızlı cevaplanması için Web Form(.aspx) dosyası yerine Generic Handler(.ashx) dosyası kullanmak daha faydalı olacaktır.

ResimGoruntule.ashx

...
using System.Data.SqlClient;
 
public class ResimGoruntule : IHttpHandler {
 
    public void ProcessRequest (HttpContext context) {
        string id = context.Request.QueryString["id"];
        byte[] dosyaIcerik = null;
        string dosyaTipi = String.Empty;
 
        SqlConnection con = new SqlConnection("data source=localhost; initial catalog=Test; integrated security=true");
        SqlCommand cmd = new SqlCommand("Select * From Dosyalar Where DosyaId=@id", con);
        cmd.Parameters.AddWithValue("@id", id);
        con.Open();
        SqlDataReader dr = cmd.ExecuteReader();
        if (dr.Read())
        {
            dosyaIcerik = (byte[])dr["DosyaIcerik"];
            dosyaTipi = dr["DosyaTip"].ToString();
        }
        con.Close();
 
        //context.Response.AddHeader("content-disposition", "attachment; filename=" + dosyaAdi + ";"); //Download edilecek dosyanın adı belirleniyor. Bu satırın yorum durumu kaldırılırsa tüm dosyalar download işlemine zorlanacaktır.
        context.Response.ContentType = dosyaTipi; //Gönderilen dosyanın tipi belirtiliyor
        context.Response.BinaryWrite(dosyaIcerik); //Gönderilen cevabın içeriği dosyanın binary formattaki bilgileri olacaktır
    }
 
    public bool IsReusable {
        get {
            return false;
        }
    }
}

Görüldüğü gibi Response nesnesinin BinaryWrite metodu byte dizisi olarak saklanan dosya içeriğini istemciye göndermektedir. Yine dosyanın tarayıcı tarafından tanınmasını ve işlemin sağlıklı şekilde tamamlanması için ContentType özelliğini de resmin MIME type değeri olarak belirliyoruz. Eğer resmin istemci tarafından download edilmesini istiyorsak kod içerisinde yorum satırı olarak bulunan ve AddHeader metodu ile sayfaya eklenen başlık bilgilerinin bulunduğu satırı normal hale getirmek gerekecektir.

Bilkent Üniversitesi Yazılım Teknolojileri Seminerleri Ardından

2009-02-24T00:24:00.001+02:00

Geçtiğimiz hafta sonu Ankara’da Bilkent Üniversitesi’ndeydim. Daron Yöndem ile beraber Bilkentli teknolojistlerle dolu dolu iki günde .NET teknolojileriyle ilgili bilgi ve tecrübelerimizi paylaşmaya çalıştık. Ben Cumartesi günü C# 3.0 ve LINQ, Pazar günü ise ASP.NET 3.5 ve SP1 ile Gelen Yenilikler sunumlarımla bu güzel etkinliğe katkıda bulunurken, Daron’da Silverlight, WPF ve WCF sunumlarını gerçekleştirdi. Karlı ve soğuk bir Ankara havasında salonu tıka basa dolduran öğrenci arkadaşlarla birlikte oldukça keyifli sunumlar gerçekleştirdik. Uzun bir aradan sonra tekrar Ankara’da olmak, Ankara’daki arkadaşlarımla zaman geçirmek bu hafta sonunun anılarımda daha da güzel bir şekilde yer almasını sağladı :)

Etkinliğin ilk gününden iki kare

Vee katılımcı arkadaşlara söz verdiğim gibi etkinlik dosyalarını paylaşıyorum. Oturumlarda kullandığım sunumları ve kod örneklerini aşağıdaki linklerden indirebilirsiniz. Etkinlikte emeği geçen başta MSP arkadaşlarım Ali Uğur Çakmak ve Alper Özçetin olmak üzere tüm arkadaşlara teşekkürlerimi buradan da iletiyorum.

C# 3.0 ve LINQ Sunumu
C# 3.0 ve LINQ Demolar
ASP.NET 3.5 ve SP1 Sunumu
ASP.NET 3.5 ve SP1 Demolar

ASP.NET 4.0 ve Vadettikleri

2009-02-15T00:26:00.002+02:00

Geçtiğimiz aylarda gerçekleştirilen PDC etkinliğinde önümüzdeki 1-2 yıl içerisinde .NET dünyasında bizleri bekleyen yenilikler anlatıldı. Bu yeniliklerden biri de ASP.NET 4.0'dı. .NET Framework 4.0 ile 4 numaralı versiyonuna erişecek ASP.NET'te bizleri gerçekten önemli yenilikler bekliyor. Zaten bunun ilk uyarılarını .NET Framework SP1 ve ASP.NET MVC ile alıyoruz. ASP.NET’in 1.1 sürümünden 2.0 sürümüne geçiş kadar derin yenilikler olmasa da, 2.0’dan 3.5’e geçişteki yeniliklerden çok daha fazlası yeni sürümde bizleri bekliyor. Henüz ne zaman doğacağı bile kesin olmayan bir teknoloji hakkında birşeyler yazmak normal şartlarda zordur. Ancak Microsoft sağolsun, daha şimdiden bize öyle ipuçları, öyle araçlar sunuyor ki birkaç sene sonraki yenilikleri şimdiden okuyabilme, inceleyebilme, hatta test edebilme şansını yakalayabiliyoruz. İşte bu izlenimlerim sonucunda sizlerle paylaşmak istediklerim:

Gelecek olan yeniliklere baktığımızda mimariye eklenen köklü değişikliklerin yanı sıra, varolan yapıda aksaklılara neden olan ve çoğu ASP.NET programcısının şikayetlerinin ciddi anlamda giderilmeye çalışıldığı görülüyor. MVC Framework, Routing, Dynamic Data, Chart kontrolleri, Ajax tarafındaki yeni eklentiler ve kontroller aslında 4.0 sürümünde bizleri bekleyen en ciddi yenilikler olarak göze çarpıyor. Diğer yandan şu an varolan ViewState ile ilgili sorunlar, Master-Content Page, User Control’ler ile veri kontrollerinin template’lerindeki kontrollerin istemci tarafına taşındığında ID bilgilerinin değişmesi ve ele alınmasının zorlaşması, kontrol çıktılarının <table> elementi olarak üretilmesi gibi sorunların giderilmesine yönelik yeniliklerin daha şimdiden geldiğini görebilmek, hatta test edebilmek mümkün(CTP sürümünde bu özelliklerin çoğunu test edebiliyoruz). Yine Visual Studio 2010’da 2.0 sürümünden 4.0 sürümüne kadar multi-targetting özelliğinin olması, JQuery desteğinin gelmesi bizi bekleyen olumlu gelişmeler. Bunların dışında yine ufak tefek, ancak etkileyici yenilikler de önümüzdeki Beta sürümlerde eklenerek, nihai sürümde karşımıza yepyeni bir ASP.NET geliştirme ortamı çıkacak gibi görünüyor.

Birden Fazla Tabloyu CacheDependency Yapısında Önbelleklemek

2009-02-11T12:27:00.003+02:00

SqlCacheDependency nesnesi ASP.NET uygulamalarında veritabanındaki güncellemelere göre önbellekleme yapılmasını sağlayan nesnedir. Zamana bağımlı kalmadan çok daha hızlı ve performans açısından önemli kazançlar sağlayan bu nesneyi tek bir tablodan gelen kayıtların önbelleklenmesi için kullanabiliyoruz. Fakat çoğu uygulamada JOIN'li ifadelerle birden fazla tablonun verilerini eşleştirebiliyoruz. Peki böyle bir durumda önbellekleme işlemini SqlCacheDependency nesnesi ile nasıl gerçekleştirebileceğiz? Çünkü yapısı itibariyle bu nesne tek tablo ile çalışabilir şekilde tasarlanmıştır. Sorumuzun cevabı: AggregateCacheDependency nesnesi(Yanılmıyorsam .NET Framework 2.0 ile gelen bir tiptir). AggregateCacheDependency nesnesi birden fazla CacheDependency nesnesini içerisinde saklayarak, herhangi bir nesnenin durumunun değişmesinde Cache nesnesinin bellekteki bilgilerini kaldıracak ve önbellekleme işlemini başarılı şekilde yapabilmemizi sağlayacaktır. Yapmamız gereken tek işlem herbir tablo için oluşturduğumuz SqlCacheDependency nesnelerini AggregateCacheDependency nesnesine Add metodu ile eklemek ve bu nesneyi Cache'e Insert metodu aracılığıyla eklemektir. Aşağıdaki kod parçalarında bu işlemin nasıl yapılabileceğini görebilirsiniz.

SqlCacheDependency dep1 = newSqlCacheDependency("dbCon", "Urunler"); 
SqlCacheDependency dep2 = newSqlCacheDependency("dbCon", "Siparisler"); SqlCacheDependency dep3 = new SqlCacheDependency("dbCon", "Musteriller");

AggregateCacheDependency aggDep = new AggregateCacheDependency();
aggDep.Add(dep1,dep2,dep3); 

Cache.Insert("urunSiparis", dt, aggDep); 

SqlCacheDependency ASP.NET uygulamalarında çok verimli şekilde önbellekleme işlemleri yapılmasını sağlar. Ancak hangi şekilde olursa olsun, önbellekleme işlemlerinde unutulmaması gereken nokta, çok büyük verileri Cache'te saklayacak olursak ve sistem kaynakları yeterli değilse bazı durumlarda OutOfMemoryException hatası alabiliriz. Yani hem hataların oluşması, hem de bellekte çok fazla yer işgal etmek uygulamanın performansı adına kötü pratikler olacaktır(bkz: Kaş yapalım derken göz çıkarmak). Bu nedenle Cache'te saklanacak verilerin boyutu bizim için önemli bir kriterdir, bu ayrıntıyı unutmamak lazım.

Bu arada yeri gelmişken ASP.NET uygulamalarında performans ipuçlarına ihtiyacınız varsa, bu Cuma akşamı gerçekleşecek olan webinerime katılımlarınızı beklerim. Bilgileri bu adresten bulabilirsiniz.

nedirtv?com Şubat Ayı Webinerleri

2009-02-04T08:53:00.000+02:00

nedirtv?com webinerleri tüm hızıyla devam ediyor. Ineta Türkiye’nin de desteğiyle nedirtv?com editörleri olarak bu ay 7 farklı konuda gerçekleşecek webinerlerde yazılım geliştiricilerle beraber olacağız. ASP.NET AJAX 3.5, Expression Blend 2, ADO.NET Data Services Güvenlik , ASP.NET Uygulamalarında Performans İpuçları , Windows Workflow Foundation, MOSS 2007-InfoPath Form Services, Expression Web 2 gibi konular üzerinde yapılacak webinerler hakkında daha detaylı bilgi almak için bu linkteki haberi okuyabilir, webinerlerin duyurularını almak için de bu linkteki olayı Facebook ajandanıza kaydedebilirsiniz.

İş Değişikliği

2009-01-28T21:46:00.001+02:00

Bu hafta itibariyle sektördeki çalışmalarıma artık Innova’da Uygulama Geliştirme Uzmanı olarak devam ediyorum. Innova bünyesinde oldukça önemli projelerde görev almanın bana çok şey katacağından eminim. Kendim ve Innova adına hayırlı olması dileğiyle.

İki yılı aşkın süredir çalıştığım Netron’dan ve eğitmenlikten ayrılmak benim için biraz zor oldu tabii ki. Bu süreçte hep yanımda olan değerli iş arkadaşlarıma buradan da teşekkür etmeyi bir borç olarak görüyorum.

Bu arada Netron mail hesabımdan bana ulaşan arkadaşların artık umutluoglu (at) gmail.com adresini kullanmalarını rica edeceğim.

ASP.NET MVC 1.0 RC Resmen Duyuruldu

2009-01-28T08:46:00.001+02:00

Dün Internet Explorer 8.0’ın RC1 sürümünün duyurulmasının ardından bu sabahta bir başka önemli Release Candidate duyurusu RSS okuyucularımıza düştü. Aylardır beklediğimiz ASP.NET MVC Framework 1.0’ın Release Candidate sürümü bugün itibariyle herkese açılmış durumda. Önümüzdeki ay içerisinde 1.0 versiyonunun (tahminimce Mart ayını bulur) duyurulması bekleniyor ve en güzel haberlerden birisi de 1.0 versiyonu hemen hemen RC versiyonu ile aynı olacak, yani ciddi değişiklikler beklenmiyor. Bu da RC sürümünü ciddi olarak incelemek için oldukça geçerli bir sebep.

Bu linkten indirebileceğiniz yeni sürümle ilgili bilgileri şimdilik Scott Guthrie ve David Hayden’in yazılarından incelemenizi tavsiye ederim.

Scott Guthrie - ASP.NET MVC 1.0 Release Candidate Now Available
David Hayden - Download ASP.NET MVC 1.0 Release Candidate

AJAX Sayfalarında Geç Yüklenme İşlemleri

2009-01-25T15:40:00.000+02:00

Sayfanızda senkron şekilde yüklenecek içeriklerinizle beraber UpdatePanel'inizin içerisinde de asenkron yüklenecek içerikleriniz var. Fakat UpdatePanel içerikleri biraz yavaş yüklenecek gibi... Biraz daha somut bir örnek verecek olursam normal içeriklerinizin yüklenmesi 2 saniye, asenkron içeriklerinizin yüklenmesi de yaklaşık 7-8 saniye sürüyor. Normal işleyişte sayfanın tamamının oluşturulup istemciye gönderilmesini bekleyecek olursak en az 7-8 saniye istemciyi bekleteceğiz. Peki sayfanın ilk yüklenmesi esnasında, istemcinin tarayısına önce senkron yüklenecek olan içeriği göndersek, bu esnada da UpdatePanel içeriği yüklenmeye devam etse? Nasıl yapabiliriz ki böyle bir işlemi diye soruyorsunuz sanırım. Bu yazımda ASP.NET AJAX uygulamalarında yüklemeyi geciktirme(delay loading) işlemini nasıl gerçekleştirebileceğimize bakıyoruz.

Öncelikle gerekli malzemeler; 1 ScriptManager, 1 Label(senkron içerik için), 1 UpdatePanel, panel içerisine 1 Button ve asenkron içeriği yüklemek için 1 Label daha(sayfamız biraz daha yakışıklı olsun istersek 1 tane de UpdateProgress). İlk label normal içeriği saklayacak, yani ilk yükleme sonucunda istemciye bu kontrol dolu gidecek. Diğer label ise asenkron güncellenecek olan kontrolümüz, yani buradaki yükleme işlemi sayfa istemciye ulaştıktan hemen sonra gerçekleşecek. Sayfamızın HTML kodları ve UpdatePanel'i asenkron güncellenmesinde kullanacağımız kodlar aşağıdaki gibidir.

Default.aspx

<asp:ScriptManager ID="ScriptManager1" runat="server"></asp:ScriptManager>
<asp:Label ID="lblStatik" runat="server" Text="Burası statik içeriğin geleceği yer"></asp:Label>
<br /><br />       
<asp:UpdatePanel ID="UpdatePanel1" runat="server">
    <ContentTemplate>
        <asp:LinkButton ID="lbGuncelle" runat="server" Text="Güncelle" onclick="lbGuncelle_Click"></asp:LinkButton><br />
        <asp:Label ID="lblAsenkronIcerik" runat="server"></asp:Label><br />
        <asp:UpdateProgress ID="UpdateProgress1" runat="server">
            <ProgressTemplate>
                Bilgiler yükleniyor. Bekleyiniz...
            </ProgressTemplate>
        </asp:UpdateProgress>
    </ContentTemplate>
</asp:UpdatePanel>

Default.aspx.cs

protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
{
    lblStatik.Text = "Bu kontrol statik içerikleri saklıyor";
}
protected void lbGuncelle_Click(object sender, EventArgs e)
{
    System.Threading.Thread.Sleep(3000); //İşlemi geciktirmek için
    lblAsenkronIcerik.Text = DateTime.Now.ToString();
}

Görüldüğü gibi lbGuncelle isimli LinkButton kontrolü UpdatePanel içeriğini güncelliyor. Sayfa bu haliyle ilk yüklendiğinde UpdatePanel'de herhangi bir çıktı oluşmaz. Ancak sayfa ilk yüklendiğinde LinkButton'a otomatik olarak postback yaptırabilirsek bu esnada UpdatePanel içeriği de istemciye gecikmeli olarak ulaşacaktır. İşte bu postback işlemini istemcide sayfa yüklendiği anda yapabilirsek yüklenmenin gecikmeli olarak gerçekleşmesi sağlanacaktır. Burada iki soru var; ilki istemciye sayfanın yüklendiği anı nasıl yakalayabilirim, ikincisi ise LinkButton'a tıklamadan nasıl partial postback işlemini tetiklerim? Her iki işlem de istemci tarafında gerçekleşecek olaylar olduğu için işin ucu JavaScript'e değiyor. Sayfanın yüklenmesi anında JavaScript'in pageLoad fonksiyonu devreye girer. Diğer yandan programatik şekilde bir kontrolü postback işlemine tabi tutmanın yolu da __doPostBack adındaki JavaScript fonksiyonundan geçer. Aşağıdaki JavaScript pageLoad fonksiyonu, UpdatePanel içeriğinin sayfanın ilk yüklenmesi esnasında gecikmeli olarak yüklenmesini sağlayacaktır.

Default.aspx

<script language="javascript" type="text/javascript">
    var ilkYuklenme = true;
 
    function pageLoad()
    {
        if(ilkYuklenme) // if bloğuna sadece bir kez girilmesi için
        {
            __doPostBack('lbGuncelle', ''); //LinkButton'a programatik olarak PostBack işlemi yaptırdık
            ilkYuklenme = false; 
        }
    }
</script>

Sayfa istemciye yükleniyorken pageLoad fonksiyonu çalışır. ilkYukleme değişkeni bu esnada true olduğu için LinkButton kontrolü postback işlemi yapar ve UpdatePanel içeriği güncellenmeye başlanır. Thread sınıfının Sleep metodu ile geciktirme işlemi yaptığımız için çok açık bir şekilde sayfa istemciye yüklendiğinde gecikmeli olarak UpdatePanel'in içeriği güncellendiğini görebiliriz.

Response.Redirect() ile Yönlendirilecek Sayfayı Yeni Pencerede Açmak

2009-01-15T01:09:00.000+02:00

Bundan 3-4 yıl kadar önce sunucu tarafında yapacağım sayfa yönlendirmesini yeni sayfada açma işlemini gerçekleştirmek için bir hayli araştırma yapmış ama sonucuna ulaşamamıştım. Aslında o kadar da zor değilmiş! Bazı durumlarda code-behind tarafında yazacağımız kodların içerisinde Response.Redirect metodunu kullanarak belirli bir sayfaya yönlendirme yapabiliyoruz. Peki bu yönlendirme işleminde açılacak olan sayfanın, yeni bir tarayıcı penceresinde görüntülenmesini nasıl sağlarız? Aslında bu sorunun cevabının Response.Redirect metoduyla hiçbir ilgisi yok. Olay tamamen bu metodu tetikleyen kontrol üzerinde yapılacak bir işlemle çözülebiliyor. Örneğin yönlendirmeyi Button kontrolü gerçekleştirecek ise aşağıdaki kodlar işimizi görecektir. Bu arada butonun form1 adındaki form elementi içerisinde yer alması gerektiğini söylememe gerek yoktur sanırım :)

<asp:Button ID="Button1" runat="server" OnClick="Button1_Click" Text="Tıkla Bakalım" OnClientClick="form1.target='_blank';" />

Button'ın Click olay metoduna standart Redirect metodumuzu yazmak yeterli olacaktır.

protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e)
{
    Response.Redirect("Default.aspx");
}

Peki işleyiş nasıl? Button içerisinde eklediğimiz ve client tarafında çalışan form1.target='_blank' ifadesi butona tıklandığında işleyişi yeni bir pencereye devrediyor. Dolayısıyla açılan yeni pencere üzerinde sayfa postback oluyor ve Default.aspx sayfasına yönlendirme yapılıyor.

Ege ve Yaşar Üniversitesi Seminerleri Ardından

2009-01-08T22:43:00.001+02:00

Dün Gençsen Geleceksin seminerleri için İzmir'deydim. Yaşar ve Ege Üniversitesi'nde gerçekleştirdiğim iki seminer ile koşturmaca dolu, heyecanlı ve oldukça güzel bir gün geçirdim. Dizüstü bilgisayarımın son zamanlarda projektörlerle anlaşmaya pek yanaşmaması, bana her iki üniversitede de zor dakikalar yaşattı:)

Günün erken saatlerinde İzmir'e inerek Yaşar Üniversitesi'ne geldim. Yaşar Üniversitesi'nin Bornova'daki kampüsü bugüne kadar gördüğüm en modern kampüstü diyebilirim. Konumu, yolları, çevre düzenlemeleri, binaları, derslikleri... gerçekten hepsi harikaydı. Yaşar Üniversitesi'ni bizim için farklı kılan durumlardan birisi de seminere katılan akademisyenlerin çokluğuydu. Seminere katılan öğretim görevlilerinin anlattıklarımızı en az öğrenciler kadar dikkatli bir şekilde dinlemesi bizi oldukça memnun etti. Gerek öğrencilerden, gerekse akademisyenlerden aldığımız pozitif elektrik bizi günün ikinci seminerine daha da motive olmuş şekilde çıkardı.

İzmir Yaşar Üniversitesi'nden günün hatıra fotoğrafı

Öğleden sonra ise Ege Üniversitesi'ndeydim. Yine oldukça kalabalık bir katılımcı kitlesine Microsoft'un yakın gelecekteki yazılım teknolojileriyle ilgili konuşma yapma şansı buldum. Ege Üniversitesi öğrencilerinin sektörü yakından takip ediyor olmalarına ve de, ve deee soru sorma potansiyellerine hayran kaldım diyebilirim. Sanırım süre sıkıntımız olmasaydı salondaki öğrencilerin üçte biri soru sorma şansı bulacaktı :)

Ege Üniversitesi'nden günün hatıra fotoğrafı

Yorucu, ama bir o kadar keyifli bir günün akşamında ise İstanbul'a dönüş yaptım. Bu güzel gün için Yaşar ve Ege Üniversitesi öğrencilerine, akademisyenlere ve Turkcell adına etkinliğe konuşmacı olarak katılan arkadaşım Serdar Şimşek'e teşekkürlerimi sunuyorum. Yine etkinliklerin başarıyla gerçekleşmesi için emek harcayan MSP Okan İncecikli ve Can Bozdoğan'a teşekkür ederim.

Yeni Yılda Blogumda Yenilikler

2009-01-05T23:17:00.000+02:00

Yeni yılla birlikte bloguma birkaç yenilik ekledim.

Bu yeniliklerden biri, artık blogumdaki teknik içerikli yazılarımı -eşimin de yardımlarıyla- İngilizce olarak da yayınlamam. Hatta bu yazılar farklı bir blog olarak karşınıza çıkıyor: www.umutluoglu.com/english

Diğer bir yenilik ise, artık gerçekleştireceğim seminer, webiner, workshop gibi etkinlikleri blog sitemden takip edebilir, hatta RSS listelerinize ekleyebilirsiniz. Etkinlik takvimi eklentim şu an sitemin sağ kısmında Seminer Programım başlığı altında yer alıyor. Dilerseniz bu linkten de gerçekleştireceğim etkinlikleri RSS okuyucularınıza kaydedebilirsiniz.

Aslında en önemli yenilik artık blog yazılarımı www.umutluoglu.com adresine taşımam sanırım. Henüz bu adresteki çalışmalarım tamamlanmadığı için blogspot'a bir süre daha eş zamanlı olarak yazmaya devam edeceğim. Anlaşılacağı üzere, yakında yazılarımı sadece www.umutluoglu.com adresinden takip edebileceksiniz :)

nedirtv?com - Ocak Ayı Webinerleri

2009-01-04T17:34:00.000+02:00

nedirtv?com ve Ineta Türkiye olarak düzenli şekilde gerçekleştirmeyi planladığımız aylık webinerlere Ocak ayı itibariyle başlıyoruz. Ocak ayı içerisinde 8 farklı webiner ile nedirtv?com editörleri sizlerle olacak. Webinerler bu ay için geçerli olmak üzere her Pazartesi ve Çarşamba akşamı 21:00-22:00 saatleri arasında gerçekleştirilecektir. Visual Studio 2008, Expression Media, C# 3.0, SharePoint, WCF, LINQ to SQL, Ado.Net Data Services ve MOSS Development konularında gerçekleştirilecek oturumları kaçırmamanızı tavsiye ediyorum. Detaylı bilgi ve katılım bilgileri için bu adresteki haberi okuyabilirsiniz. Yine gerçekleştirilecek webinerlerle ilgili duyuru ve hatırlatmaları takip etmek için bu adresten etkinliği ajandanıza ekleyebilirsiniz.

Bu arada webiner konusunda bir açıklama yapma zorunluluğu hissediyorum:) Zira birçok kişi webineri bir salonda, bir sınıfta gerçekleştirilecek seminer olarak düşünüyor. Nedirtv'de bu ayki webinerlerin duyurusunu yaptıktan sonra birkaç kişiden "Hocam biz İstanbul dışında oturuyoruz gelip izleme şansımız yok" şeklinde şikayetler geldi:) Webiner; web üzerinden gerçekleştirilen çevrimiçi seminerdir. Yani webinerlere katılmak için internet bağlantınızın olması ve bilgisayarınıza Live Meeting'i bir defalığına kurmanız yeterlidir. Türkiye'nin, hatta dünyanın neresinde olursanız olun internet bağlantınız olan bir bilgisayardan bu etkinliğe interaktif şekilde katılmanız mümkün. Webinerlere sadece izleyici olarak katılmıyor, aynı zamanda konuşmacılara sorular yöneltip aklınıza takılan hususlarda bilgi alabilmeniz mümkün oluyor. Kabaca bir tabirle bildiğimiz seminerin online ortamda olanı diyebiliriz webinerlere :)

"You tried to assign the Null value..." Hatası ve Çözümü

2009-01-01T15:01:00.001+02:00

MS Access'te hazırladığınız bir tabloyu AccessDataSource kontrolü ile Insert işlemlerinde kullandığınızda "You tried to assign the Null value to a variable that is not a Variant data type" şeklinde bir hatayla karşılaşabilirsiniz. Ben null değer girişi yapmadım ki böyle bir hata alıyorum demeyin, zira sorun sizden değil Visual Studio'nun Insert cümlenize tablonuzun identity kolonunu veri eklenecek kolonmuş gibi eklenmesinden kaynaklanıyor! Çözüm ise oldukça basit; sayfanızın HTML kodları içerisinde AccessDataSource kontrolünüzün InsertCommand özelliğinden identity kolonunuzun(ki genellikle primary key kolonunuz olur) adını ve parametresini (VALUES kısmındaki ? karakterini) kaldırmanız gerekiyor. Ardından
InsertParameters koleksiyonundan yine bu kolon için eklenmiş olan parametreyi de kaldıracak olursanız artık Insert işlemini başarılı bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

MSP Türkiye Ekibi Teknoloji Meraklıları ile Buluşuyor

2008-12-24T12:04:00.001+02:00

Microsoft Student Partner Türkiye ekibi bu hafta sonu Çankaya Üniversitesi'nde gerçekleştirilecek süper bir etkinlikle teknolojistleri ağırlayacak. MSP Days olarak adlandırdıkları bu etkinlikte birçok sunum olacak ve yeni teknolojiler tanıtılacak. Özellikle Ankaralı teknoloji meraklılarının ilgisini çekeceğini düşünüyorum. Detaylı bilgileri www.mspdays.com adresinden alabilirsiniz.

Tüm MSP arkadaşları buradan tebrik ediyorum. Gerçekten de önemli bir işin altına imza atacaklar böyle büyük bir etkinliği gerçekleştirerek.

Boğaziçi Üniversitesi'ndeydim

2008-12-23T23:52:00.001+02:00

Gençsen Geleceksin 2.0 Türkiye Turu kapsamında bugün Boğaziçi Üniversitesi'ndeydim. Microsoft adına yakın geleceğin yazılım teknolojileri üzerine konuştuğum seminer diğer Gençsen Geleceksin etkinlikleri gibi oldukça renkli geçti. Tabi süre yeterli olmadığı için yine sunumun son kısımlarını çok hızlı geçmek durumunda kaldım. Öğrencilerin özellikle cloud computing ve Windows Azure ile yakından ilgilenmeleri ve beni soru yağmuruna tutmaları bu etkinliğin ilginç yönlerinden biriydi.

Etkinlik sonrasında bazı katılımcılarla çekildiğimiz günün hatıra fotoğrafı

Etkinlikte emeği geçen başta Ege Akpınar ve diğer MSP arkadaşlara, Boğaziçi COMPEC(Bilişim Kulübü)'teki arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunuyorum. Yarın İstanbul Üniversitesi'nde C# Workshop etkinliğinde olacağım. Yeni izlenimlerimi yarında blogumda paylaşmak umuduyla

Windows Ürünlerinin Kod İsimleri

2008-12-22T22:37:00.000+02:00

Bildiğiniz gibi Microsoft çıkaracağı birçok ürünü daha beta aşamasındayken belirli kod isimleri(codename) vererek duyurmakta ve bizi gelecekteki yeniliklere çok erkenden ısındırmakta. Birkaç tane codename sayın desem aklınıza ilk hangileri gelir acaba? Whidbey, Orcas, Yukon, Longhorn vb...

Wikipedia'da karşılaştığım bir linke bakınca aslında Microsoft'un geçmişten beri codename'i ciddi bir standart halinde kullandığını gördüm. Bu sayfadan hem codename geçmişine göz atabilir, hem de kısaca zamanda yolculuk yaparak nereden nereye gelmişiz görebilirsiniz. Nerede Windows 3.1, nerede Windows Vista :)

WPF Uygulamalarında DocumentViewer ile XPS Dokümanlarının Görüntülenmesi

2008-12-20T02:07:00.001+02:00

XPS, Windows Vista ile birlikte kullanımı gittikçe yaygınlaşan bir dosya formatı. Word, Excel, Powerpoint dosyalarını XPS formatına çevirerek Office kurulu olmayan bir bilgisayarda dahi Internet Explorer 7 gibi bir tarayıcı üzerinde görüntüleyebiliyoruz. Bu yazıda kullanımı yaygınlaşan XPS formatınındaki dosyaları WPF(Windows Presentation Foundation) uygulamalarında DocumentViewer kontrolüyle nasıl görüntüleyebileceğimizi anlatmaya çalışacağım.

WPF ile gelen kontrollerimizden olan DocumentView üzerinde bir XPS dosyası görüntüleyebilmek için XpsDocument tipinden bir nesneye ihtiyacımız olacaktır. mscorlib.dll'de bulunmayan bu sınıf için ReachFramework.dll'i projemize eklememiz gerekiyor.

ReachFramework.dll'in proje referanslarına eklenmesi

İlgili dll dosyasını projemizin referanslarına ekledikten sonra artık uygulamamıza geçebiliriz. Yapacağımız işlem oldukça basit aslında; penceremize bir tane DocumentViewer kontrolü ekliyor ve pencerenin Loaded event'ine aşağıda gördüğünüz iki satırlık ifadeyi ekliyoruz.

Window1.xaml

<Window x:Class="WpfDocumentViewerXps.Window1"
   xmlns="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml/presentation"
   xmlns:x="http://schemas.microsoft.com/winfx/2006/xaml"
   Title="DocumentViewer ile XPS Dosyalarının Görüntülemesi" Height="320" Width="600">
    <Grid>
        <DocumentViewer Name="documentViewer1" />
    </Grid>
</Window>

Window1.xaml.cs

...
using System.Windows.Xps.Packaging; //Gerekli isim alanı
namespace WpfDocumentViewerXps
{
    public partial class Window1 : Window
    {
        public Window1()
        {
            InitializeComponent();
        }
 
        private void Window_Loaded(object sender, RoutedEventArgs e)
        {
            //XpsDocument nesnesi belirtilen yoldaki dosya içeriğini
            //GetFixedDocumentSequence metodu ile kontrolümüze sunacaktır
            XpsDocument xps = new XpsDocument(@"D:\test.xps", System.IO.FileAccess.Read);
            documentViewer1.Document = xps.GetFixedDocumentSequence();
        }
    }
}

DocumentView'da görüntülenen XPS dokümanı

Widgetlar ile nedirtv?com İçeriklerini Websitenizde Yayınlayın

2008-12-14T18:25:00.003+02:00

nedirtv'nin 2.0 versiyonu üzerinde çalışmalarımız devam ederken sizlere önemli yeniliklerimizden birini tanıtmak istedim: nedirtv?com Widget. Basit olarak belirli bir nedirtv içeriğini websitenizde, blog sitenizde yayınlayabilmenizi amaçladığımız bu eklenti aslında benim blogumda uzun zamandır da yayında(Sağ kısımda görebilirsiniz). Şimdilik kategori ve editör seçeneklerinde oluşturulabilen widgetlar ile seçilen kategoriye veya editöre ait son videolar listesini sitenizde yayınlayabilirsiniz. Editör seçeneğinin daha ziyade editörlere hitap ettiğini düşünecek olursak, aslında ziyaretçilerinize sunmak istediğiniz kategoriye göre widget'lar oluşturmak dikkatinizi çekecektir diye tahmin ediyorum. Gelelim widget'ı sitenize nasıl ekleyeceğinize;

- Widget sayfasından istediğiniz kategoriyi veya editörü seçin ve ardından Widget Oluştur butonuna tıklayın.

- Oluşan widgetın önizlemesini sayfanın sağ kısmında görebilirsiniz. Kaynak Kod kutusunda yer alan kodları sitenizde görüntülenmesini istediğiniz yere ekleyin. Bu kadar :)

nedirtv'yi izlemeye devam edin :)

Veri Kaynağı Olan DropDownList'e Item Ekleme

2008-12-11T09:57:00.003+02:00

DropDownList kontrolüne veritabanından getirilen kayıtları yüklememiz durumunda çoğu zaman ilk seçeneğin kullanıcıyı bilgilendirecek bir metin olmasını isteriz. "Bir şehir seçin", "Bir kategori seçin"... gibi bir seçeneğin ilk item olması, devamında da veritabanından gelen item'ların sıralanması eminim ki her uygulamada ihtiyaç olan bir durumdur. Tabi ki veritabanındaki Sehirler tablosunda "Bir şehir seçin" diye bir kayıt eklemek mantıklı olmayacağına göre farklı bir çözüm yolu üretmek gerekli! Sorunu SQL Server tarafında çözmek istersek UNION ifadesi kullanılabilir. Fakat bu yazımda biraz daha farklı bir yoldan bahsetmek istiyorum.

Yapacağımız işlem son derece basit ve kullanışlı bir çözüm yolu olacak. İlk olarak bilgilendirme metnini DropDownList kontrolüne görsel kısımdan ListItem olarak ekliyoruz. Items koleksiyonuna bilgilendirme metnini ekliyoruz. Ardından DropDownList'in AppendDataBoundItems özelliğini true olarak değiştiriyoruz. Eklediğimiz seçenek artık DropDownList kontrolüne item olarak eklenecektir.

<asp:DropDownList ID="DropDownList1" runat="server" AppendDataBoundItems="True" 
    DataSourceID="SqlDataSource1" DataTextField="SehirAdi" DataValueField="SehirId">
    <asp:ListItem Value="-1">Bir şehir seçin</asp:ListItem>
</asp:DropDownList>

UNION, UNION ALL ifadelerine alternatif olacak, aklınızda bulunması gereken bir ipucu...

İstanbul Kültür Üniversitesi'ndeydim

2008-12-07T10:32:00.002+02:00

4 Aralık 2008 Perşembe günü İstanbul Kültür Üniversitesi'nde ASP.NET 3.5 ve LINQ seminerini gerçekleştirdim. Bugüne kadar ki en şanssız seminerimdi diyebilirim bu etkinlik için, zira dizüstü bilgisayarımdan kaynaklanan bir problemden dolayı etkinliği maalesef saat 10.00 yerine 12.00'da başlatmak zorunda kaldık. 2 saatlik bir gecikme elbetteki kulağa hoş gelmiyor ama Visual Studio 2008 ve SQL Server 2005 kurulu bir bilgisayarı bulmak bize yaklaşık 2 saate maloldu :) 2 saat boyunca bizleri sabırla bekleyen katılımcılara buradan tekrar teşekkür etmek istiyorum.

İyisiyle kötüsüyle ilginç bir etkinlik olarak anılarımda yer aldı İstanbul Kültür Üniversitesi semineri. Etkinlikte kullandığım sunum dosyasına ve örnek projeye aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

Proje
ASP.NET 3.5 ve LINQ Sunum

İstanbul Kültür Üniversitesi seminerinden bir kare

Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü'ndeydim

2008-12-03T10:56:00.001+02:00

Dün Gençsen Geleceksin 2.0 etkinliği dahilinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü'ndeydim. Katılımcı arkadaşlarla iki saate yakın süre içerisinde Microsoft'un gelecek yazılım teknolojileri ve bu teknolojilerin oluşturacağı iş fırsatları üzerine konuşmalar gerçekleştirdim. Sınav dönemi olmasına rağmen üniversite öğrencilerinin yüksek katılım gösterdiği etkinlikte, öğrenciler açısından gelecekteki yazılım teknolojileri hakkında olumlu ve faydalı izlenimler bıraktığımı düşünüyorum.

Etkinlik sonrası günün hatırası olarak çekildiğimiz bir resim.

Etkinlikte emeği geçen ve organizasyonda bizlere yardımcı olan MSP Ö.Faruk Özdemir'e ve GYTE IEEE Öğrenci Kolu'na teşekkürlerimi sunuyorum. Etkinlikle ilgili Facebook fotoğraf albümüne bu link üzerinden erişebilirsiniz.

ASP.NET 3.5 Chart Kontrolü - Kurulum ve İlk Grafik Raporumuz

2008-12-02T00:36:00.001+02:00

Veritabanında saklanılan kayıtlarla web sitelerimizde raporlama yaparken grafiksel tablolar oluşturmak en önemli ihtiyaçlarımızdan birisidir. ASP.NET uygulamalarında bu tip ihtiyaçları gidermek için GDI+ nesnelerini kullanabileceğimiz gibi üçüncü parti kontrollerden de faydalanabiliriz. GDI+ nesnelerinin kullanımının zorluğu ve oluşturacağımız şekillerin çokta göze hoş gelmeyeceğini söylemeye gerek yok sanırım. Üçüncü parti kontrollerinde ücretli olması, ücretsiz dağıtılanlarında çok kullanışlı olmaması bizleri bugüne kadar çok zengin olmayan grafik tablolarla çalışmak zorunda bırakmıştır. Microsoft'un geçtiğimiz günlerde kullanıma açtığı Chart adındaki kontrol ile herhangi bir üçüncü parti kontrole veya GDI+ nesnelerine gerek kalmadan çok hızlı şekilde mükemmel grafik tablolar üretebilmekteyiz. Bu yazımızda Chart kontrolünün kurulumunu ve bu kontrol ile temel bir grafik tablosunun nasıl oluşturulabileceğini inceleyeceğiz. Aşağıdaki Chart kontrolüyle hazırlanmış birkaç grafik tablo sanırım bizleri ne tarz grafikler oluşturabileceğimiz konusunda heyecanlandıracaktır!

Resim: ASP.NET 3.5 Chart kontrolüyle hazırlanmış örnek grafik tablolar

Daha önceden Dundas isimli chart kontrolleri üreten firmanın hazırladığı kontrolleri inceleme fırsatınız olduysa aslında yukarıdaki grafikler size çokta yabancı gelmeyecektir. Zira geçtiğimiz yıllarda Microsoft'un yaptığı yatırımlar sonucunda Dundas grafiklerinin Microsoft uygulamalarında ücretsiz şekilde kullanılması planlanıyordu. Bu yazımızda inceleyeceğimiz Chart kontrolü bu çalışmaların sonucunda .NET Framework'ün yapısına katılıyor. Şu an için .NET Framework'ün 3.5 SP1 sürümü üzerinde çalışan bu kontrolün .NET Framework 4.0 ile artık mimariyle bütünleşik olması bekleniyor.

Gelelim kontrolü nasıl temin edip kullanabileceğimize. Yukarıdaki paragraftanda anlaşılacağı gibi Chart kontrolünü kullanan uygulamamız .NET Framework 3.5 SP1 üzerinde çalışıyor olmalı. Yine Visual Studio 2008'de bu kontrolü sorunsuz şekilde kullanmak için Visual Studio 2008 SP1'in de kurulu olması gerekiyor. Chart kontrolü .NET Framework 3.5 ile bütünleşik gelmediği için iki farklı dosyayı bilgisayarımıza indirmemiz ve kurmamız gerekecek. Bu dosyaları aşağıdaki linklerden indirebilirsiniz.

Microsoft Chart Kontrolü
Chart kontrolü için Visual Studio 2008 eklentisi

Yine bu linkten indireceğiniz örnek projeden Chart kontrolü kullanılarak hazırlanmış birçok grafiği inceleyebilirsiniz. Yukarıdaki dosyaların kurulumlarını yaptıktan sonra Visual Studio 2008 üzerinde geliştireceğimiz bir projede Chart kontrolünü inceleyebiliriz.

Öncelikli olarak Chart kontrolünün tıpkı DataList, GridView vb. veri kontrollerinde olduğu gibi DataSource nesneleriyle çalıştığını söyleyebiliriz. Yani veritabanından veya bir nesneden gelen verilerin bu kontrole DataSource özelliği üzerinden bağlanması gerekecektir. Veritabanından gelen kayıtların key-value çifti şeklinde iki kolona sahip olması grafik raporu oluşturmak için yeterli olacaktır(Mağaza-Satış miktarı, Öğrenci-Not ortalaması gibi). Bu ilk örneğimizde Northwind veritabanındaki Product tablosundan belirli bir kategoride yer alan ürünlerin fiyatlarını grafik tablo üzerinde çizmeye çalışalım. Gerekli bileşenleri kurduğumuzda Chart kontrolü Toolbox'ın Data kısmındaki kontrollerin içerisinde bulunacaktır. Bu kontrolü formumuz üzerine sürükleyip bırakıyoruz.

HTML kodlarında görüleceği gibi Chart kontrolünün içerisinde Series ve ChartAreas adında iki alt elementi bulunmaktadır. Bu iki element aslında Chart kontrolü üzerinde yapılacak değişikliklerde en sık kullanacağımız kısımlardır. Bu elementlere aynı isimleriyle Chart kontrolünü seçip Properties penceresinden de erişebiliriz. Dilerseniz bu kontroller üzerinde işlemler yapmadan önce ilk olarak Chart kontrolünü veriye bağlayalım. Zira grafiğin bize sunacağı bilgiler bir veri kaynağından gelecektir. Bu işlem için sürükleyip bıraktığımız Chart kontrolünün sağ üst köşesindeki smart tag ikonundan açılan penceredeki Choose Data Source kutusundan New Data Source seçeneğine tıklıyor ve karşımıza çıkan pencereden bir veri kaynağına bağlanıyoruz. Burada SQL Server'da bulunan Northwind isimli veritabanının içerisindeki Products tablosu ile çalışıyor olacağız. Çalıştıracağımız sorgu SELECT ProductName, UnitPrice FROM Products WHERE CategoryID = 4 olacak.

Resim: SqlDataSource kontrolüyle Products tablosunda sorgunun oluşturulması

DataSource bağlama işlemi tabi ki grafiğin çizilmesi için yeterli olmayacaktır. Sonuç kümesinde getirilen hangi kolon kategori, hangi kolon değer taşıyan olacak, bunları da belirtmemiz gerekecektir. Chart kontrolümüzün Series özelliği görüntülenecek grafiğin biçimi, formatı ve görüntülenecek kolonlarla alakalı bilgieri saklamaktadır. Series koleksiyonu içerisindeki içerisindeki XValueMember özelliği X doğrusunda kullanılacak kolonu (sorgu sonucunda gelecek kolonlardan birisi), YValueMember özelliği ise Y doğrusunda kullanılacak kolonu saklar. X doğrultusunda ürün isimlerini, Y doğrultusunda da fiyatları grafik olarak çizdireceğimiz için XValueMember'a ProductName, YValueMember'a da UnitPrice değerlerini atıyoruz. Tabi ki burada akla gelen bir diğer soru da farklı şekillerde grafikleri nasıl oluşturabileceğiz olacaktır. Yine Series özelliği içerisindeki ChartType özelliğinden de oluşturulacak grafiğin şekli seçilebilir. ChartType seçim kutusunda karşımıza çıkan bol miktardaki grafikler gerçektende ne kadar farklı grafik tabloları üretebileceğimzin bir göstergesi! Aşağıdaki resimlerde bu seçimlerin yapıldığı özellikleri görebilirsiniz.

Resim: XValueMember ve YValueMember özelliklerinden X ve Y doğrultusunda kullanılacak kolonların seçilmesi

Resim: ChartType özelliğinden grafik tipinin seçilmesi

Yapılan değişikliklerin ardından Chart ve SqlDataSource kontrolümüzün oluşturacağı HTML kodlarını aşağıdan görebilirsiniz. Kodlardan da görüldüğü gibi Chart kontrolüne bağlanacak data source kontrolü ve değiştirilecek birkaç özelliğin sonucunda görsel olarak oldukça hoş bir grafik tablosu elde edebiliriz. Sayfamızı çalıştırdığımızda aşağıdaki resimde görülen grafiği elde edebiliriz.

<asp:Chart ID="Chart1" runat="server" DataSourceID="SqlDataSource1" Width="450px" Height="450px">
    <Series>
        <asp:Series Name="Series1" XValueMember="ProductName" YValueMembers="UnitPrice" 
            ChartType="Pie">
        </asp:Series>
    </Series>
    <ChartAreas>
        <asp:ChartArea Name="ChartArea1">
        </asp:ChartArea>
    </ChartAreas>
</asp:Chart>
 
<asp:SqlDataSource ID="SqlDataSource1" runat="server" 
    ConnectionString="<%$ ConnectionStrings:NorthwindConnectionString %>" 
    SelectCommand="SELECT [ProductName], [UnitPrice] FROM [Products] WHERE ([CategoryID] = @CategoryID)">
    <SelectParameters>
        <asp:Parameter DefaultValue="4" Name="CategoryID" Type="Int32" />
    </SelectParameters>
</asp:SqlDataSource>

Resim: Oluşturduğumuz ilk chart tablomuz

ASP.NET Webinerleri: Membership, Role, Profile

2008-11-29T02:34:00.003+02:00

Uzun bir aradan sonra yeniden webinerlerle karşınızdayım.

Önümüzdeki hafta içerisinde ASP.NET Membership, Role ve Profile konularında gerçekleştireceğim webinerlere bu konularla ilgilenen herkesi bekliyorum. Biliyorsunuz seminer webden olunca, kontenjan, ulaşım vb. problemlerimiz olmuyor, evden, okuldan veya işyerinden, kısacası internete bağlanabileceğiniz herhangi bir yerden bu etkinliklere katılabilirsiniz. Bir nedirtv?com ve INETA Türkiye etkinliği olan bu webinerlerle ilgili tüm detayları aşağıdan bulabilirsiniz.

Konu: ASP.NET Membership
İçerik: Membership API ile gelen kontroller, özel tipler, SQL Server'daki nesneler, konfigürasyon ayarları, Custom MembershipProvider yazımı gibi konuları inceleyeceğiz.
Zaman: 1 Aralık 2008 Pazartesi
Saat: 15:00 - 16:00
Katılım için adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=WQB485&role=attend

Konu: ASP.NET Role ve Profile
İçerik: Role ve Profile API ile gelen nesneler ve özel tiplerin kullanımı, programatik olarak yapılabilecek işlemler, rol tabanlı güvenlik işlemleri ve Web Site Administrator Tool'un kullanımını inceleyeceğiz.
Zaman: 5 Aralık 2008 Cuma
Saat: 15:00 - 16:00
Katılım için adres: https://www.livemeeting.com/cc/usergroups/join?id=B6Q6JZ&role=attend

Webinerlerin sonunda sizlerden bu konularla ilgili gelen soruları da cevaplandıyor olacağım. Görüşmek dileğiyle...

Gençsen Geleceksin 2.0 - Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü

2008-11-29T00:36:00.001+02:00

Bir başka Gençsen Geleceksin 2.0 etkinliğinde 2 Aralık 2008 Salı günü saat 12:30'da Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü(GYTE)'nde seminer veriyor olacağım. Microsoft'un Surface, Azure, XNA Studio, Silverlight gibi günümüz ve gelecek nesil teknolojilerinden ve bu teknolojilerin getireceği iş fırsatlarından bahsedeceğim bu seminere tüm GYTE öğrencilerini bekliyorum.

Microsoft Web Platform Installer: Geliştiriciler için Kolay Kurulum Sihirbazı

2008-11-25T11:30:00.004+02:00

Microsoft'un son zamanlarda üzerinde çalıştığı uygulamalardan bir tanesi de Microsoft Web Platform Installer. Bu uygulama sadece ASP.NET yazılım geliştiricileri için değil Windows platformları üzerinde PHP uygulamaları çalıştıracak geliştiriciler için de gerekli bileşenlerin işletim sistemine kurulmasını sağlıyor. .NET Framework 3.5 Service Pack 1, ASP.NET MVC Beta, PHP için SQL Server Driver'ları, Visual Web Developer 2008 Express Edition, Visual Studio için SilverLight araçları, SQL Express 2008, IIS 7.0 yönetim araçları gibi birçok bileşeni tek bir uygulama üzerinden kurulabilmesi gerçekten biz geliştiricilerin kurulum dertlerini ortadan kaldırıyor. Özellikle işletim sistemini kurduktan sonra sağdan soldan bulduğumuz, indirdiğimiz dosyaları kurmak derdiyle uğraşmadan derli toplu bir kurulum yapma işini artık bu uygulamaya bırakabiliriz.

Kurulum ekranında karşınıza çıkan Complete seçeneği standart olarak ihtiyaç duyulan tüm araçların kurulumunu, ASP.NET Developer seçeneği sadece ASP.NET programcılarının ihtiyacı olabilecek bileşenleri, Your Choice seçeneği ise tamamen kendi ihtiyacınıza göre gerekli bileşenleri kurmamızı sağlıyor. Başlangıçta 60 Kb'lık küçük bir dosyayı bilgisayarınıza indirmek yeterli. Seçimlerinize göre gerekli bileşenleri kurulum esnasından bilgisayarınıza yükleyerek kurulumum tamamlayacaktır. Uygulamanın Windows XP ve sonrasında çıkan tüm Windows işletim sistemlerine kurulabileceğini de belirtmek lazım.

Uygulamayı bilgisayarınıza indirmek için bu linki kullanabilirsiniz.

.NET Framework 4.0 ve Visual Studio 2010 CTP

2008-11-20T22:50:00.003+02:00

Geçtiğimiz haftalarda gerçekleşen PDC 2008 etkinliğinde Microsoft önümüzdeki yıl resmi olarak duyurmayı planladığı .NET Framework 4.0'ın ve Visual Studio 2010'un CTP(Community Technology Preview) sürümlerini duyurdu. Yazılım geliştiriciler için her zamanki gibi önemli yeniliklerin geleceği bu sürümleri şimdiden tanımak ve incelemek için aşağıdaki linkten detaylı bilgileri elde edebilir ve gerekli kurulumları bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz.

Visual Studio 2010 ve .NET Framework 4.0 Community Technology Preview

Gençsen Geleceksin 2.0 - İstanbul Teknik Üniversitesi

2008-11-13T15:56:00.003+02:00

Microsoft ve Turkcell'in bu yıl ikinci kez düzenlediği "Gençsen Geleceksin" etkinlikleri tüm hızıyla devam ediyor. Türkiye'nin dört bir yanındaki üniversitelerde öğrencilerle buluştuğumuz bu etkinliklerde gelecek yıllarda gerçekleşecek teknolojik gelişmelerden, yazılımın, internetin ve mobil teknolojilerin ne doğrultuda gelişeceğinden bahsedeceğiz. Eminim ki gelecek adına birçok üniversite öğrencisinin ufkunu açacak bir içeriği sunuyor olacağız.

Bu etkinlikler çerçevesinde ben de 18 Kasım 2008 Salı günü saat 17:00'da İstanbul Teknik Üniversitesi Maçka Kampüsünde sizlerle birlikte olacağım. Etkinliğin içeriğini ve diğer üniversitelerdeki programa erişmek için www.gencsengeleceksin.com adresine göz atabilirsiniz.

Bu arada unutmadan; etkinliğin sonunda yapılacak çekilişte 1 kişi hediye olarak Turkcell PDA cep bilgisayarı kazanacak :)

PPT ve SWF Dosyaları ile Çalışan SilverLight Örnekleri

2008-11-13T10:28:00.003+02:00

Değerli hocam M.Yaşar ÖZDEN'in yaptığı çalışmaları sergilediği BÖTEBOnline isimli video portalını daha önceden incelemediyseniz ziyaret etmenizi tavsiye ederim. Bizim interneti sadece MIRC kanallarında chat yapmaktan ibaret bildiğimiz zamanlarda, Türkiye'nin internetten ilk canlı radyo ve televizyon yayınlarını yapan bu sitede şimdilerde Webcast'ler ve SilverLight ile hazırlanmış medya örneklerini bulabilmeniz mümkün. Yaşar Hoca'mın son zamanlarda hazırladığı SilverLight'ın PowerPoint sunumlarıyla(.ppt) ve Flash nesneleriyle(.swf) çalışması ilgili örnekleri gerçekten dikkat çekici.

Bu linkten SilverLight ile yapılmış örnekleri inceleyebilirsiniz.

.NET Framework 4.0 Posteri

2008-10-30T11:23:00.004+02:00

Birden geçtiğimiz sene bu zamanlarda bloglarımızda ardı ardına yayınlanan poster başlıkları geldi aklıma. PDC 2008 etkinliğinde önümüzdeki aylarda ve yıllarda bizi bekleyen bir çok yenilik duyuruldu ve duyurulmaya da devam ediliyor. Yazılım dünyasını en çok heyecanlandıran yenilikler tabi ki .NET Framework 4.0 ve Visual Studio 2010. .NET Framework 4.0 ile mimariye katılması beklenen namespace ve tiplerin bulunduğu bir poster az önce RSS Reader'ıma düştü ve hemen paylaşayım dedim.

Aşağıdaki linklerden .NET Framework 4.0 posterlerine erişebilirsiniz:

.NET Framework 4.0 Poster-PDF
.NET Framework 4.0 Poster-DeepZoom

INETA Capital Hit'in Ardından

2008-10-29T19:28:00.002+02:00

Blogspot'un kapatılmasından dolayı son günlerde bloguma yazmaktan ziyade blogumu kendi domain'ime taşıma işlemleriyle uğraşıyorum. Ama bu aralıkta Ineta Capital Hit'in bıraktığı izlenimleri yazmazsam da olmaz. Geçtiğimiz hafta Ankara'da dolu dolu iki gün geçirdik bilişimi ve yazılımı seven insanlarla. Etkinlikte anlatılanlar, panel, etkinlik arasında katılımcılarla yaptığımız konuşmalar gerçekten görmeye, izlemeye dinlemeye değerdi. Fakat herşeyden ötesi Ankara'ya giderken minibüste yaşadığımız filmlik serüvenler tek kelimeyle mükemmeldi. Tüm INETA ekibine, minibüs şoförümüze ve muavinlerimize teşekkür ediyorum bu yolculuk için:)

Etkinlikten bir hatıra fotoğrafı ve etkinliğimizi kısaca özetleyen süper bir videoyu aşağıda bulabilirsiniz.

&amp;lt;/div&amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;amp;lt;/DIV&amp;amp;gt;&amp;lt;/body&amp;gt;&amp;lt;/body&amp;gt;&amp;lt;/html&amp;gt;

ASP.NET MVC Framework Beta Duyuruldu

2008-10-20T23:08:00.001+03:00

ASP.NET MVC ürün olma yolunda en önemli adımlardan birini gerçekleştirdi ve beta versiyonuyla piyasaya sürüldü. Özellikle veritabanı işlemlerinin yoğun şekilde yapıldığı orta ve büyük çaplı projelerde kullanılabilecek olan bu yapı önümüzdeki aylarda 1.0 sürümüyle artık resmen ASP.NET geliştiricilerinin kullanımına hazır olacak. Tabi ki ASP.NET MVC'nin tam anlamıyla stabil hale gelmesi için .NET Framework 4.0'ı beklemek gerekebilir.

Benim gözüme çarpan ilk yenilikler Visual Studio tarafına baktığımızda kod yazımını hızlandıracak bazı yeniliklerin gelmesi ve artık proje şablonuna eklenen Scripts klasörüne ASP.NET AJAX, jQuery gibi JavaScript kütüphanelerinin ekli olarak gelmesi. Yanılmıyorsam jQuery de resmi olarak ilk defa bir Microsoft ürünüyle ile birlikte anılmaya başlandı. (Ki gelecekte daha da fazla anılacak emin olabilirsiniz)

ASP.NET MVC Beta'yı bilgisayarınıza kurmak için bu linki
ASP.NET MVC ile ilgili detaylı bilgilere erişmek için http://www.asp.net/mvc linkini kullanabilirsiniz.

nedirtv v2.0 Beta Yayınına Başladı

2008-10-14T16:54:00.003+03:00

Uzun süren çalışmalarımız sonucunda nedirtv?com'un yeni versiyonu test yayınlarına başladı. Yayın hayatına 2006 yılında başlayan, fakat gerek sunucudan kaynaklanan, gerekse altyapısındaki sorunlar nedeniyle tam istenilen şekilde işlemeyen nedirtv'nin artık daha sağlıklı ve kullanılabilir bir hale geldiğini söyleyebilirim. Ajax dışında tüm Web 2.0 nimetlerini kullandığımız bu arayüzün gerek tasarım gerekse işleyiş açısından çok daha kullanışlı olacağını düşünüyorum.

Gelişen editör ekibimiz ile yakında çok daha önemli gelişmelerle karşınızda olacağız. nedirtv v2.0 beta'yı http://www.nedirtv.com/ adresinden inceleyebilirsiniz. Beta aşamasında olduğu için elbetteki sorunlar ve eksiklikler mevcut. Sitede karşılaştığınız sorunlar olursa veya eleştirileriniz olursa üst kısımdaki Sorun Bildir linkinden bizleri haberdar edebilirsiniz.

Çok yakında nedirtv v2.0'ın release olmuş versiyonuyla sizlerde birlikte olmak dileğiyle...

Not: Bu projenin geliştirilmesinde çok büyük emeği geçen sevgili Serkan PEKTAŞ'a teşekkürlerimi bir de blogum aracılığıyla göndermek istiyorum.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Bilişim Günleri Etkinliğinde Konuşmacıyım

2008-10-09T09:20:00.005+03:00

İstanbul Ticaret Üniversitesi'nin bu yıl ilk kez düzenleyeceği Bilişim Günleri etkinliğinde ASP.NET Uygulamalarında LINQ başlıklı oturumda konuşmacı olarak yer alacağım. 17-18 Ekim 2008 tarihlerinde gerçekleşecek ve sektörümüzden önemli isimlerin yer alacağı bu etkinlikte değerli iş arkadaşlarım Bülent Sözge ve Burak Batur'unda sunumları gerçekleşecek. Bu önemli etkinliği kaçırmamanızı tavsiye ediyorum.

Aşağıda etkinlikte yer alan bazı oturumların bilgilerini bulabilirsiniz.

17 Ekim 2008 Cuma
15:15-16:15
ASP.NET Uygulamalarında LINQ (Uğur UMUTLUOĞLU)

18 Ekim 2008 Cumartesi
13:30-14:30
SQL Server 2008 (Bülent SÖZGE)

16:00-17:00
What is SharePoint? (Burak BATUR)

Mono 2.0 Resmen Duyuruldu

2008-10-08T01:32:00.002+03:00

.NET Framework'ün platformdan bağımsızlığı adına oldukça önemli bir haber aslında bu. Zira Mono 2.0'ın resmi olarak duyuruldu, hem de sadece Linux işletim sistemleri için değil, Mac işletim sistemleri içinde! Evet yanlış duymadınız, .NET Framework uygulamaları artık Mono kurulu Linux ve Mac işletim sistemlerinde çalıştırılabilecek. Ayrıca Mono projesinin internet sitesinde yaptığım araştırmalarda Mono'nun IPhone üzerinde de çalıştırılabileceğine dair ibarelerde buldum ama net açıklama gözüme çarpmadığı için bu konuda kesin birşey söylemek doğru olmayabilir.

Projenin bu denli genişlemesinde elbetteki geçtiğimiz aylarda Microsoft ve Novell'in bazı konularda ortaklaşa çalışma kararı almalarının etkisi oldukça büyük. Zira Mono 2.0 projesi Novell'in desteğiyle geliştirilerek release olmuş durumda.

Mono kullanmayan birisi olarak sadece bu haberi sizlere duyurmak istedim. Test etme şansını bulanlar olursa bilgi ve tecrübelerini bizlerle paylaşmayı sakın unutmasınlar. Detaylı bilgi ve gerekli yüklemeler için Mono projesinin resmi web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

INETA Capital Hit

2008-10-05T13:02:00.002+03:00

Geçtiğimiz aylarda gerçekleştirdiğimiz ve yazın en sıcak günlerine rağmen yoğun ilgi alan INETA Summer Hit'in ardından bu kezde INETA Capital Hit ile Anadolu yollarındayız. INETA Türkiye olarak değişen içeriğimizle yine önemli konularındaki bilgi ve tecrübelerimizi 18-19 Ekim 2008 tarihlerinde Çankaya Üniversitesi'nde Ankara'daki katılımcılarla paylaşıyor olacağız. Sektörümüzde sezon başlangıcı olarak kabul edilen şu anki zaman diliminde sanırım ülkemiz adına muthiş bir etkinlikle bu sezonu açıyor olacağız :)

Silverlight 2.0, IIS 7.0, LINQ, WPF, Expression Blend, WCF, Internet Explorer 8.0 ve ADO.NET Data Services gibi oturumların gerçekleştirileceği etkinlikte ben yine LINQ sunumumla yer alacağım. Bu önemli etkinliğe yolu Ankara'ya düşen tüm yazılımcıları bekliyoruz. Kayıt işlemi için bu linki kullanabilirsiniz.

jQuery Artık Visual Studio ile Bütünleşik Hale Gelecek!

2008-10-01T11:06:00.002+03:00

Microsoft web uygulama geliştiricileri için önemli bir haberin duyurusunu geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdi. jQuery adı verilen ve özellikle JavaScript ile uygulama geliştiren web programcılarının yakından tanıdığı ücretsiz JavaScript kod kütüphanesinin artık Visual Studio'nun bir parçası haline getirileceği ve ASP.NET programcılarının bu aracı çok daha kolay şekilde kullanabileceğini belirtti. Bu haberlere göre jQuery artık Visual Studio'nun bir parçası olacak, gerek uygulamalara entegre edilmesi, gerek intelli-sense penceresindeki yazım desteği, gerekse dokümantasyonu açısından tam desteklenir hale gelecek.

Aslında bu gelişmeye çokta şaşırdığımı söyleyemeyeceğim. Zira web dünyasındaki gelişmeleri yakından takip edenler jQuery kullanımının özellikle son aylarda çığ gibi büyüdüğünü, artık jQuery fanlarının dahi oluştuğunu görmüşlerdir. Bundan yaklaşık 2.5 ay önce yazdığım bir yazımda da ilerleyen zamanlarda ASP.NET AJAX'ın jQuery'den etkilenerek daha da gelişeceğini belirtmiştim. Artık jQuery tamamen yapıyla bütünleşerek ASP.NET AJAX'ı çok daha kullanılır hale getirecektir.

Peki nedir jQuery?

jQuery bir JavaScript kod kütüphanesidir. Ama öyle sıradan bir kütüphane değil, logodaki "write less, do more" yani "daha az yaz, daha fazla iş yap" sloganını hakkıyla yerine getiren bir kütüphane! Yapısını ve örneklerini incelediğinizde tek bir satırlık kod ile bile HTML kodlarınıza hükmedebileceğinizi, dinamik olarak istemci tarafında JavaScript ile ilgili bir çok işlemi kolayca yapabilmenizi sağlayan bir araçtır. Yapısındaki nesneler aracılığıyla çok basit şekilde zor işleri yapabilmenizi, grafiksel olarak sayfalarınıza efektler uygulayabilmenizi, yine basit şekilde sayfanızı AJAX destekli şekilde çalıştırabilmenizi sağlayan bu kütüphaneyi ASP.NET ile birleştirdiğimizde karşımıza şöyle bir sonuç çıkacaktır: ASP.NET sunucu tarafında yapacağımız bir çok işlemi basite indirgemiş ve kolay yapılabilir hale getirmişti. ASP.NET AJAX ve jQuery de istemci tarafında yapacağımız işlemleri çok daha pratik şekilde yapabilmemizi sağlayacaktır.

jQuery son yıllarda popüler hale gelen, hızlı ve az kod yazarak istemci tarafında işlemleri kolaylaştıran JavaScript kod kütüphaneleri furyasının en sevilen, en kullanılan ürünü olarak son bir yıl içerisinde adını oldukça duyurdu. Çok küçük boyutlu olmasına rağmen(15 Kb.) boyundan büyük işleri başarabilen bu kütüphane AJAX'ın hayatımıza fazlasıyla girmesinden sonra bu denli büyüdü ve artık ciddi bir marka haline geldi.

Özellikle uygulamalarında JavaScript ve AJAX kullanan arkadaşlara tavsiyem jQuery'nin resmi web sitesini ziyaret etmeniz ve Documentation ile Tutorials bölümlerini incelemeniz. Tabi ki bilgisayarınıza jQuery'i indirip ASP.NET uygulamalarınızda test etmeyi de unutmamak lazım:) Önümüzdeki günlerde fırsat bulursam jQuery ile ilgili yazılara blogumda daha sık yer vermeye çalışacağım.

Netron Techweek'deki Sunumlarım ve Örnek Kodlar

2008-09-25T23:32:00.001+03:00

Bu hafta içerisinde gerçekleşen ve benimde iki oturumda konuşmacı olarak yer aldığım Netron Techweek her sene olduğu gibi sektördeki önemli gelişmeleri takip edebilmek adına herkes için güzel bir etkinlik oldu. Özellikle ASP.NET MVC Framework oturumumda, hala gelişme aşamasında olan ve henüz tam bir ürün kimliğine bürünmemiş bir yapının bile katılanların ciddi anlamda ilgisini çekmesi ve olumlu tepkiler alması, ilerleyen günlerde MVC uygulamalarındaki artacak eğilimin bir işaretiydi. LINQ'in büyüleyici ortamının özellikle bu ortamı yeni tanıyanlarda bıraktığı izlenimler hakkında yorum dahi yapmama gerek yoktur diye düşünüyorum :)

Aşağıdaki linklerde gerçekleştirdiğim sunumları ve örnek kod dosyalarını bulabilirsiniz.

ASP.NET MVC Framework - Sunum Dosyası
ASP.NET MVC Framework - Örnek Kodlar

LINQ Overview - Sunum Dosyası
LINQ Overview - Örnek Kodlar

Netron Techweek Etkinliğinde Konuşmacıyım

2008-09-16T16:10:00.001+03:00

Geleneksel hale gelen ve bilişim sektörünün en önemli etkinliklerinden olan Netron Techweek (Teknoloji Haftası) bu yıl 22-26 Eylül tarihleri arasında Netron Altunizade Genel Merkezi'nde gerçekleşecek. Infrastructure ve Development kategorilerinde yirminin üzerinde oturumun olacağı bu beş günlük etkinlikte benim de iki farklı konuda sunumlarım gerçekleşecek.

Gerçekleştireceğim sunum konuları ve zaman bilgilerini aşağıda bulabilirsiniz. Yine etkinlik ile ilgili detaylı bilgilere ve kayıt formuna erişmek için aşağıdaki linkleri kullanabilirsiniz. Bu önemli etkinliği kaçırmamanızı tavsiye ediyorum.

Konuşmacı olduğum oturumlar:

Konu	Zaman
ASP.NET MVC Framework	23 Eylül 2008 Salı / 14:30-16:30
LINQ Overview	24 Eylül 2008 Çarşamba / 14:30-16:30

Etkinlik Takvimi
Kayıt Formu

LINQ to SQL'de Insert, Update ve Delete İşlemleri

2008-09-09T23:07:00.007+03:00

Bildiğiniz gibi LINQ adını verdiğimiz dile entegre sorgularla artık .NET ortamında koleksiyon tabanlı nesneleri sorgulayabiliyoruz. Buradaki sorgulamaların temel amacı normalde foreach döngüleri, if-else kontrol yapılarıyla yapabildiğimiz uzun ve karmaşık işlemleri tıpkı T-SQL'de olduğu gibi sade Select sorguları yazarak daha basit hale getirmektir. LINQ'in asıl çıkış noktası ise uygulama içerisinde büyük ve karmaşık olan veri nesnelerini (entity nesnelerini) kolay ve pratik şekilde sorgulanabilmesini sağlamak ve büyük çaplı projelerde yazılımcıların en büyük yüklerinden birisini hafifletmektir.

LINQ to SQL ile ilgili olarak en çok sorulan sorulardan birisi de Insert, Update ve Delete işlemlerinin nasıl gerçekleştirilebileceği. LINQ ifadelerinde Insert, Update ve Delete gibi anahtar kelimelerle sorgular yazılamadığını söylemeye gerek yok sanırım:) Dolayısıyla LINQ to SQL'de amaç veri nesneleriyle çalışmak ise bir şekilde bu tip işlemleri de gerçekleştirebilmek gerekecektir. LINQ to SQL Classes (.dbml) dosyaları veritabanında yer alan veri nesnelerini doğrudan uygulamamıza class'lar olarak aktarmamızı sağlamaktadır. Örneğin Northwind veritabanındaki Product tablosunu uygulamamızda veri class'ı olarak oluşturduğumuzda DataContext nesnesinin içerisindeki Products özelliği(property) Products tablosundaki ürünleri koleksiyon olarak döndürecektir. İşte bu property'nin bazı metotları bizim Insert, Update ve Delete gibi işlemleri gerçekleştirebilmemizi sağlayacaktır. Bu metotlardan;

- InsertOnSubmit, Insert işlemini
- DeleteOnSubmit, Delete işlemini

gerçekleştirebilmektedir. Peki Update işlemi nerede? Update işlemini ise LINQ sorgusu sonucundan gelen kayıt veya kayıtların değerlerini değiştirerek gerçekleştirebileceğiz. Buradaki her üç işleminde sonuçlarının veritabanına aktarılabilmesi için DataContext nesnesinin SubmitChanges isimli metodunun çalıştırılması yeterli olacaktır. Aşağıdaki kod parçalarında LINQ to SQL'de veri ekleme, silme ve güncelleme işlemlerinin nasıl yapılabileceği görülmektedir. Kodlarda yer alan northWind adındaki nesne DataContext nesnemizdir.

Product eklenecekUrun = new Product() { ProductName="Acer Aspire 5100", UnitPrice=1290, UnitsInStock=15, CategoryID=9 };
northWind.Products.InsertOnSubmit(eklenecekUrun); // Eklenecekler listesine yeni bir ürün eklendi

Product guncellenecekUrun = northWind.Products.First(u => u.ProductID == 69);
guncellenecekUrun.ProductName = "HP Pavilion 3355"; // Seçilen ürünün ProductName özelliği değiştirildi

Product silinecekUrun = northWind.Products.First(u => u.ProductID == 79);
northWind.Products.DeleteOnSubmit(silinecekUrun); // Seçilen ürünü silinecekler listesine at

northWind.SubmitChanges(); // Yukarıda yapılan güncellemeler veritabanına gönderildi

CLR SQL ile Hazırlanan Nesneyi Visual Studio'da Debug Etmek

2008-09-05T16:24:00.002+03:00

SQL Server 2005 ve ADO.NET 2.0 ile gelen yeniliklerden sonra çoğunuzunda bildiği gibi .NET ortamında hazırladığınız nesneleri SQL Server sunucusu üzerinde CLR (Common Language Runtime) desteğiyle çalışmasını sağlayabiliyoruz. Oluşturulan bu nesnelerin IL çıktıları .dll'dir, dolayısıyla ilk bakışta nesneleri kodlama aşamasında nasıl debug işlemine tabi tutacağımız bizler için soru işareti olabilir. Bu başlıkta .NET tabanlı bir dilde yazdığımız CLR SQL kodlarımızın çalışmasını debug etmek, kodların takibini ve analizini yapmak için oluşturulan projede nasıl bir yol izleyeceğimizi anlatmaya çalışacağım.

"SQL Server Projects" şablonunu oluşturduğunuzda proje içerisinde Test Script adında bir klasör ve içerisinde örnek kodları içeren Test.sql adında bir dosya bulunmaktadır. Debug işlemi için öncelikli olarak nesneyi çalıştıracak bir SQL ifadesine ihtiyacımız olacaktır. Bu dosya SQL ifadesinin veya ifadelerinin saklanacağı yerdir. Nesneyi oluşturduktan sonra öncelikli olarak bu dosyaya nesneyi test etmemizi sağlayan SQL cümlesini ekliyoruz.

Bu işlemin ardından Test.sql dosyasını projemizin varsayılan script dosyası olarak seçmemiz gerekiyor. Solution Explorer'da dosyanın üzerine sağ tıkladığımızda karşımıza çıkan Set as Default Debug Script seçeneğinden dosyayı varsayılan debug dosyası olarak belirliyoruz. İlgili seçenek sağ kısımda yer alan resimde görülmektedir.

Nesneyi oluşturduktan sonra debug işlemini başlatacağımız satıra breakpoint ekliyoruz. Bu işlemin ardından projemizi yayınlayıp IL çıktısını üretmemiz ve çalıştırmamız gerekecektir. Bu işlem için Solution Explorer'da projemizin üzerine sağ tıklayıp Deploy seçeneğini seçiyoruz.

Artık projeyi debug modunda çalıştırıp kodların adım adım takibini yapabiliriz. Bu işlem için yine Solution Explorer'dan az önce debug dosyası olarak ayarladığımız Test.sql dosyasına sağ tıklayıp Debug Script seçeneğine tıklıyoruz. Dosya içerisindeki sorgu çalıştırılacak ve derleyici seçtiğimiz satıra geldiğinde Visual Studio debug moda geçecektir.

Bu şekilde bir CLR SQL nesnesini oluşturan kodların debug edilmesi sağlanabilir. Özellikle karmaşık User Defined Function, Stored Procedure ve Trigger oluşturduğumuz durumlarda nesneyi sürekli SQL Server'a taşımak, burada çalışma sonucuna göre tekrar Visual Studio'ya dönüp değişiklikleri yapmak uzun ve çözümü zor bir yol olabilir. İşte bu tip durumlarda nesnenin SQL Server'a gitmeden doğrudan CLR üzerinde çalışmasını debug edebilmek biz programcıların işini oldukça kolaylaştıracaktır.

LINQ Sunumu ve Örnek Kodlar

2008-08-06T00:01:00.004+03:00

Geçtiğimiz pazar günü INETA Summer Hit'in son gününde C# 3.0 ve LINQ sunumunu gerçekleştirdim. Sürenin az olması nedeniyle LINQ to SQL ve LINQ to XML konularını derinlemesine anlatma şansım olmadı ama güzel ve iyi izlenimler bırakan bir sunum gerçekleştirmişimdir diye umuyorum. Seminerde öyle bir kod arşivi üzerinden demolar gerçekleştirmişim ki; sadece bugün 4-5 farklı kişiden bu kodlara ulaşmak için mailler aldım :) Aşağıdaki linklerden etkinlikte kullandığım sunumu ve örnek kodları içeren demo dosyasını indirebilirsiniz.

LINQ Sunumu
LINQ Demolar

Ve etkinlikten kalan iki hatıra fotoğrafı...

Bu güzel etkinliği düzenleyen başta Daron Yöndem ile Ali Rıza Babaoğlan'a ve emeği geçen tüm arkadaşlara teşekkürlerimi buradan da sunmak isterim.

Not: Askerlik nedeniyle biraz uzak kaldığım yeni teknolojilere yeni yeni ısınmaya başlıyorum. Bundan sonra blogumda C# 3.0, LINQ, MVC ve WPF gibi konularda daha sık yazılar yazmaya çalışacağım. Beni takip etmeye devam edin...

ASP.NET'te Gelecek WebForm'larında mı, Yoksa MVC'de mi?

2008-07-26T18:32:00.001+03:00

Son yıllarda web programlama dünyasında yaygınlaşan MVC uygulama modeli yavaş yavaş ASP.NET uygulamalarında da yerini almaya başladı. .NET Framework ile birlikte web sitelerine getirilen Windows formlarının çalışma modeli giderek benimsenmiş ve web literatürüne oturmuşken birden çıkıveren MVC Framework kafalarımızda şu soruları da oluşturdu: Hangi modeli kullanmak daha avantajlı, hangisi daha verimli çalışır? Belki de en önemli soru "Gelecek hangisinde? WebForm'larında mı, yoksa MVC Framework'te mi?" Hatta benim kafamda oluşan önemli sorulardan birisi de "Acaba Microsoft gelecekte WebForm'larını bırakıp ASP.NET'te MVC modelini mi kullanabilir mi?" idi birkaç gün öncesine kadar...

Geçtiğimiz günlerde Joe Stagner'ın blogunda okuduğum bir haber aklımdaki bu soru işaretini biraz da olsun kaldırdı. Zira Joe Stagner yazısında WebForm'larının gelecekte de ASP.NET uygulamalarındaki ana platform olacağını, Microsoft'un bu strateji üzerinden ilerleyeceğini, fakat MVC Framework'ün de geliştiremeye devam edeceğinden bahsediyordu. Yani; gönül rahatlığıyla WebForm'ları üzerinde kontrolleri sürükleyip bırakıp, üzerine çift tıklayıp, olay tabanlı programlama yapmaya devam edebiliriz. Peki MVC bu noktada programlama anlayışımızın neresinde yer almalı?

Bu sorunun cevabını bulabilmek için öncelikle ASP.NET WebForm'larının ve ASP.NET MVC Framework'ün ne gibi özelliklere sahip olduğunu, avantaj ve dezavantajlarının neler olduğunu iyi çözümlemek gerekir. MVC Framework ASP.NET uygulamalarına şu anki anlayışa biraz aykırı gelebilecek, ASP'de olduğu gibi HTML ile içiçe ve daha fazla kod yazılmasını gerektiren, durum verisinin saklanmasını zorlaştıran, diğer yandan da programcının web sayfasına daha fazla hakim olmasını sağlayan, control-view mekanizmasını kendi istediği gibi geliştirebileceği ve arama motorlarının çok sevdiği az karmaşık URL'ler oluşturulmasını sağlayan bir uygulama modelidir. MVC Framework web programlama hayatımıza iyiden iyiye oturan olay tabanlı(event-driven) programlamadan, ViewState ve PostBack'ten uzak bir ortam sunuyor. Bu gelişme kimilerine göre çok olumlu iken, kimilerine ise "Aman benden uzak dursun" dedirtiyor. WebForm'ları bize o kadar rahat bir programlama ortamı sunuyor ki, MVC'ye geçiş biraz zor geliyor sanırım. Fakat MVC Framework'ün özellikle hız, performans, arama motorlarına tam uyumluluğun önemli olduğu, uzun soluklu kurumsal projelerde çok sık ihtiyaç olacağı da bir gerçek.

Konumuzun başlığına dönecek olursak; Gelecek WebForms da mı, yoksa MVC Framework'te mi, benim şahsi düşüncem gelecek dün olduğu gibi yine WebForm'larında(ki Microsoft'un dediklerini tercüme etmiş oluyorum), fakat MVC Framework önümüzdeki yıllarda iyi bir web programcısının mutlaka bilmesi gereken bir uygulama deseni olacaktır. Microsoft'un şu anki stratejisi ASP.NET WebForm'ların üzerinde gelişmeye ve zenginleşmeye devam edecektir, fakat MVC Framework'te programcılara ikinci bir seçenek olarak sunulacaktır.

ASP.NET AJAX Roadmap ve ASP.NET AJAX 4.0 Preview 1

2008-07-22T20:46:00.001+03:00

Geçtiğimiz günlerde CodePlex'te yayınlanan ASP.NET AJAX'ın yol haritasının ardından dün de ASP.NET AJAX 4.0'ın ilk önizleme sürümü duyuruldu. ASP.NET AJAX ekibinin önümüzdeki aylarda web uygulamalarında biraz daha istemci tabanlı çalışacak bileşenler geliştirme yolunda ilerlediğini söyleyebiliriz. İstemci tarafında çalışacak veri-veri kaynağı (data-data source) kontrolleri ile istemci tarafında içeriğin render edilmesi fikirleri Preview 1 sürümünde zaten gerçekleşen birkaç adım. Animasyon ve sürükle-bırak (drag-drop) özellikleri, yine ASP.NET MVC Framework için şu anda olmayan ASP.NET AJAX MVC desteği ilerleyen günlerde bizi bekleyen yeniliklerden sadece birkaç tanesi. Sanırım sonraki sürümlerde ASP.NET AJAX'ın biraz da JQuery'den etkilenerek bizleri daha da heyecanlandıracak yeniliklerle karşımıza gelmesi hiç birimizi şaşırtmayacaktır(En azından beni). Artık HTML kodları içerisine bol bol inline kod yazılacak AJAX uygulamaları bizi bekliyor diyebilirim.

ASP.NET AJAX yol haritası ve ASP.NET AJAX 4.0 Preview 1 ile ilgili dosya ve dökümanları aşağıdan, CodePlex sitesindeki linklerinden indirebilirsiniz. Yine aynı sayfa üzerinden proje ile yapılan yenilikleri takip edebilirsiniz.

ASP.NET AJAX Roadmap
ASP.NET AJAX 4.0 CodePlex Preview 1

Yazılımcılar için Yaz Etklinliği: INETA Summet Hit

2008-07-17T14:08:00.003+03:00

INETA Türkiye olarak güzel bir yaz etkinliği ile karşınızdayız. 2-3 Ağustos 2008 tarihlerinde Yıldız Teknik Üniversitesi Auditorium'da gerçekleşecek olan iki günlük etkinlikte birçok önemli konu ile ilgili seminerleri ve konuşmaları bulabileceksiniz. 3 Ağustos'ta 15:00-17:30 saatleri arasında benim de LINQ (Language Integrated Query) sunumumun olacağı bu etkinliğe ilgilenen herkesi bekliyoruz.

Etkinlikle ilgili bilgiler ve kayıt işlemi için bu linkten faydalanabilirsiniz.

GridView'da Silme ve Güncelleme İşlemi Onayı

2008-07-10T21:37:00.003+03:00

GridView kontrolünde silme ve güncelleme işlemleri yapılırken işlem tamamlanmadan önce kullanıcıdan onay alınmak istenilebilir. Özellikle silme işlemleri geri dönüşü olmayan sorunlara yol açabileceği için bu tip bir işlemi kazara bir butona basılarak yapılmasına izin vermemek son derece doğru olacaktır. GridView kontrolünde yapacağımız çok basit 2 değişiklik ile Update ve Delete işlemlerinin kullanıcıdan onay alarak gerçekleştirilmesini sağlayabiliriz.

İlk adımda Update ve Delete butonlarımızın bulunduğu CommandField'ı TemplateField'a dönüştürmek gerekecektir. Böylece artık Update ile Delete butonlarına erişebilir, gerekli istemci olayına istediğimiz JavaScript kodunu ekleyebiliriz. GridView'in smart tag ikonundan Edit Columns linkine tıklayıp açılan pencereden CommanField kolonunu seçmeli ve sağ kısımda yer alan Properties penceresinin altındaki Convert this field into a TemplateField linkine tıklamalıyız. Böylece artık Update, Delete, Cancel gibi butonların kontrol tanımlamalarına sayfanın HTML kodlarından erişebileceğiz.

İkinci adımda ise gerekli butonun OnClientClick olayına ufak bir JavaScript kodu eklememiz gerekecektir. Böylece onay işleminde sunucuya gidilmeden, istemci tarafında yapılacak ve gereksiz bir postback işlemi de engellenmiş olacaktır. Aşağıda Delete butonuna tıklandığında kullanıcıdan onay alma işlemini gerçekleştirecek kod parçası yer almaktadır.

<ItemTemplate>
<asp:LinkButton ID="LinkButton1" runat="server" CausesValidation="False"
CommandName="Edit" Text="Değiştir"></asp:LinkButton>&nbsp;
<asp:LinkButton ID="LinkButton2" runat="server" CausesValidation="False"
CommandName="Delete" Text="Sil"
OnClientClick="return confirm('Silmek istediğinizden emin misiniz?');">
</asp:LinkButton>
</ItemTemplate>

Basit iki işlemin ardında gridview oldukça kullanışlı bir hale gelebiliyor. Sonuç aşağıdaki gibi...

VS 2008 ile SQL Server 2005 Kurulumunda Problem ve Çözümü

2008-05-20T21:32:00.002+03:00

Bugün bilgisayarıma Windows XP'yi yeniden kurdum. Visual Studio 2008 ve SQL Server 2005'in kurulumları sorunsuz bitti, fakat Management Studio ve SQL Profiler gibi araçların kurulmadığını görünce bu sorunun neden kaynaklandığını ve nasıl çözebileceğimi internetten biraz araştırdım. Sorun ve çözümü şöyle:

Sorun: Visual Studio 2008'i SQL Server 2005'ten önce kurduğunuzda SQL Server sunucu olarak bilgisayarınıza kurulmuş olsa da, beraberinde gelen bileşenlerin kurulumu gerçekleşmiyor.

Çözüm-1: Önce SQL Server 2005'i, ardından Visual Studio 2008'i kurun.

Çözüm-2: Çözüm-1'deki sıranın tersinde kurulum yaptıysanız; SQL Server kurulum CD'sinden Tools klasörünün altındaki setup.exe'yi Command Prompt'tan aşağıdaki parametreleri kullanarak çalıştırın. Açılan kurulum penceresinden de Client Components ve Documentation, Samples and... seçeneğinden gerekli bileşenleri seçerek güncelleme kurulumunu tamamlayın.
Command Prompt'ta yazılacak komut: start /wait setup.exe SKUUPGRADE=1

Gerekli bileşenler artık bilgisayarınıza kurulacaktır.

Not: Gerçekleştirdiğim kurulum Windows XP Professional işletim sistemi üzerinde Visual Studio 2008 Team System Edition ve SQL Server 20005 Developer Edition sürümleri ile yapıldı.

Makaleler E-Kitabım

2008-05-18T20:32:00.002+03:00

Yapımına askerde başladığım ve ancak bitirebildiğim, içerisinde bugüne kadar çeşitli sitelerde yayınlanan makalelerimin bulunduğu e-kitabı bu linkten bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Başta ASP.NET ve ASP.NET AJAX konularında yazdığım makalelerden ve yaklaşık 160 sayfadan oluşan bu doküman umarım sizler için faydalı olur.

E-kitabımı zaman içerisinde yeni makalelerimle güncellemeye çalışacağım. Bu başlıktaki linkten veya www.umutluoglu.com adresinden güncel versiyonunu takip edebilirsiniz.

Askerlik Görevim Sona Erdi

2008-05-16T22:14:00.000+03:00

Askerlik maceram bugün sona erdi. Bu sabah 1.5 saatlik uçak yolculuğunun ardından Elazığ'a hoşçakal dedim ve İstanbul'a 5 ay 5 gün sonra ayak bastım. İnsanın tekrar sivil hayata dönmesi, ailesine, sevdiklerine (ve dizüstü bilgisayarına) kavuşması kelimelerle anlatalımayacak kadar güzel bir duygu!

Elazığ'da Jandarma Komando Taburu'nda başlayan askerliğimin usta birliğini 8.Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nde tamamladım. Oldukça güzel dostluklar edindiğim bu beş aylık maceramda sivil hayatta belki de 1-2 yılda göremeyeceğim tecrübeler edindim. 26 yaşında asker olsam da, askerliğin insanın olgunlaşma sürecinde oldukça önemli bir yeri olduğunu görmüş oldum.

Blogumdan da takip ettiğiniz üzere aslında bilgisayardan ve .NET dünyasından askerlikte de pek kopmadım. Görev yaptığım Askeri Mahkeme'ye boş zamanlarımda oldukça önemli bir uygulama geliştirme şansını buldum. .NET Framework 2.0 üzerinde çalışan Esas Defteri adındaki masaüstü bir uygulama ile artık Kolordu'daki tüm dava dosyaları bilgisayar ortamında saklanabiliyor. Gelişmiş arama, raporlama arayüzleri ve devir işlemleri arayüzleri ile hazırladığım bu uygulama uzun yıllar mahkememize hizmet edecektir diye düşünüyorum. Kullandığım Pentium-2 işlemcili makina beni biraz kısıtlasa da, birkaç makale ve birkaç blog postu askerlik günlerimde bilgi paylaşımı adına klavyemden çıkarabildiklerim oldu.

İyisi ile kötüsü ile bitti gitti askerliğim. Beş ay kadar önce yazdığım veda yazısında da dediğim gibi "kaldığımız yerden devam ediyoruz..."

RenderControl Metodu ile Kontrolün HTML Çıktısını Üretmek

2008-05-11T16:42:00.001+03:00

ASP.NET uygulamalarında kullandığımız tüm kontroller HTML çıktılara dönüştürülmekte ve sayfanın HTML kodları içerisine yerleştirilmektedir. Basit olarak bir Label kontrolü sunucuda çalıştırıldığında <span> elementine dönüştürülürken, GridView gibi karmaşık bir kontrol ise tablo (<table> elementi) ve tablo içerisindeki elementlere dönüştürülür. Web uygulamalarında kullandığımız tüm sunucu kontrolleri WebControl sınıfından, WebControl ise Control sınıftan türetilmektedir. Control sınıfında yer alan RenderControl metodu (virtual metot olduğu için türetilen sınıflarda override edilir) sunucuda oluşturulan kontrolün HTML çıktısını string olarak elde edebilmemizi sağlar. Control sınıfında yer alan bu metot dolayısıyla tüm sunucu kontrollerinin de sahip olduğu bir üyedir ve programatik olarak oluşturulacak bir sunucu kontrolünün RenderControl metodu ile HTML çıktısına ulaşılabilir.

"Neden bir kontrolün HTML çıktısını alayım ki?" gibi bir soru akla gelebilir. Nerelerde karşımıza çıkabilir bir kontrolün HTML çıktısını programatik olarak elde etmek? Aklıma gelen bir kaç noktayı hemen şöyle listeleyim:

- Substution Caching (sayfanın tümünü önbellekten okuyup sadece belirli bir alanı dinamik oluşturmak) işlemlerinde sunucuda çalışacak metodun içerisinde bir kontrolü oluşturmak ve metodun geri dönüş değeri olarak kontrolü döndürmek,
- AJAX uygulamalarında WebMethod'lar ile asenkron güncellemeler yapılacağı zaman yine sunucudaki metodun içerisinde bir kontrol oluşturmak ve metottan kontrolün HTML çıktısını geri göndermek,
- Kullanıcılara toplu mail gönderimi yapılacağı zaman veritabanından çekilen kayıtların oluşturacağı grid türevi kontrolün kodlarını mailin HTML içeriğine eklemek,
- Raporlama sistemlerinde farklı kriterlere göre oluşturulan sonuçların HTML çıktısının veritabanına kaydedilmesi ve daha sonradan tekrar takip edilebilmesi...

Biraz daha düşünüldüğünde farklı senaryolar da akla gelebilir. Zaten bu tip varsayımlar ilk başta akla gelmeyen, fakat uygulamanın geliştirme safhalarında karşımıza çıkabilen durumlardır. Bu yazım belki karşınıza çıkan bu tip bir duruma ilaç olabilir:) Gelelim RenderControl metodunun nasıl kullanılacağına. Senaryoyu karmaşık hale getirmeden basit şekilde inceleyelim. Sayfamızda bir Label kontrolü olsun ve sunucuda oluşturacağımız GridView kontrolünün HTML çıktısını alıp Label'a yazdıralım. Aşağıda sayfamızın kodları yer almaktadır.

...
using System.Collections.Generic;
using System.IO;

public partial class RenderControlKullan : System.Web.UI.Page
{
   protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
   {
      Dictionary<string, string> liste = new Dictionary<string, string>();
      liste.Add("Uğur Umutluoğlu", "http://umutluoglu.blogspot.com");
      liste.Add("Burak Batur", "www.burakbatur.com");
      liste.Add("Burak Selim Şenyurt", "www.bsenyurt.com");
      liste.Add("nedirTV?com", "www.nedirtv.com");
      liste.Add("Türk Aspx", "www.turkaspx.net");

      GridView gvSiteler = new GridView();
      gvSiteler.DataSource = liste;
      gvSiteler.DataBind();

      StringWriter sw = new StringWriter();
      HtmlTextWriter htw = new HtmlTextWriter(sw);
      gvSiteler.RenderControl(htw);
      lblGrid.Text = sw.ToString();
   }
}

Sayfa çalıştırıldığında lblGrid.Text = sw.ToString(); satırına bir break-point atalım ve sw'nin içerisinde neler varmış bir bakalım.

GridView nesnesi üretildikten sonra RenderControl metodu ile işlem gerçekleşiyor. RenderControl geriye herhangi bir değer dönen bir metot değildir (void); parametre olarak aldığı HtmlTextWriter tipinden nesneye kontrolün çıktısını aktarır. HtmlTextWriter'da InnerWriter özelliğindeki HTML elementlerini TextWriter ve türevi nesnelerden birine aktarır. Burada StringWriter en uygun tip. Performans açısından StringWriter'ı da bir StringBuilder'a aktarmak iyi bir yol olabilir ama işi uzatmadan kısaca sonuca gidelim. sw adındaki StringWriter nesnesinin çıktısını stringe dönüştürerek lblGrid adındaki kontrole değeri yazdırıyoruz. Aşağıdaki sayfamızın çıktısı görülmektedir.

SQL Sorgusuna Tablo Adını Parametre Olarak Aktarmak

2008-04-13T19:33:00.002+03:00

Web uygulamalarında en çok saldırı alabileceğimiz yerler veritabanı üzerinde çalıştırdığımız SQL sorgularımızdır. SQL Injection adı verilen teknik ile kötü niyetli kullanıcılar arka planda çalıştırdığımız SQL sorgularına ek SQL cümleleri ekleyebilmekte ve yeri geldiğinde "DROP DATABASE ..." gibi bir sorgu ile tüm veritabanını bile silebilmektedir! Gerek SQL Server ortamında hazırladığımız stored procedure'larda, gerekse uygulama tarafında kullandığımız ADO.NET nesnelerinde parametre (parameter) kullanarak bu tip tehditlerden veritabanımızı koruyabilmekteyiz. Parametreler SQL cümlelerinde sadece sütunlarda aranacak değerleri taşıyabilmekte, tablo veya sütun isimlerini ise taşıyamamaktadır. "Select * From Haberler Where HaberID=@id" gibi bir SQL cümlesinde HaberID sütununda aranacak değer parametre olarak aktarılabilir. Peki SQL cümlesine tablo adını parametre olarak aktarmak gibi bir durumda nasıl bir yolu izleyebiliriz? Yani "Select * From @TabloIsim" gibi bir SQL cümlesi yazabilsek ve parametre olarak Haberler bilgisini yolladığımızda sorgumuz Haberler tablosundaki, Duyurular bilgisini yolladığımızda da Duyurular tablosundaki tüm verileri getirse...

Tablo adını parametre olarak aktarma şansımız sadece stored procedure kullanma durumunda bulunmaktadır. Tabi ki sp içerisinde standart bir cümle yazmak yerine ufak bir hile ile bu işlemi gerçekleştirebileceğiz. Eğer sp içinde SQL cümlemizi bir değişkende saklayıp, alınan parametre değerini cümlemize eklersek tablo adını cümlemiz içerisine aktarabiliriz. Tabi ki cümle bir değişkende saklandığı için sp içerisinde bu cümleyi çalıştırmak ta gerekecektir. Aşağıda tablo adını parametre olarak alan basit bir stored procedure görülmektedir.

CREATE PROC TabloKayitlar
@tablo_isim nvarchar(30)
AS
BEGIN
   DECLARE @sql_str nvarchar(50)
   SET @sql_str = 'Select * From ' + @tablo_isim
   EXEC(@sql_str)
END

Accordion Kontrolünde Veritabanı ile Çalışmak

2008-04-08T19:11:00.002+03:00

Bir önceki yazımda Accordion kontrolünün CSS ile kullanımından bahsetmiştim. Accordion kontrolünün içeriğini statik içerikle HTML kodları ile oluşturabileceğimiz gibi dinamik verilerle de oluşturabiliriz. Bir XML dosyasından, veritabanından veya koleksiyon gibi nesnelerden alınan veriler bu kontrole kolaylıkla yüklenebilir. Bu yazımda Accordion kontrolünü veritabanından alınan verilerle nasıl besleyebileceğimize bakıyoruz.

Accordion kontrolünde dinamik veri ile çalışmak Repeater ve DataList gibi kontrolleriyle benzerlik göstermektedir. Eğer SqlDataSource, XmlDataSource gibi veri kaynakları ile çalışırsak sayfada bağlanacak veri kaynağını belirtmek yeterli olmayacak, HTML kısmından Eval veya Bind metotlarıyla veri yükleme işlemini de gerçekleştirmemiz gerekecektir. HTML koduna istediğimiz gibi müdahale edebildiğimiz için aslında olumlu bir durum olduğunu belirtmekte fayda var. Yine programatik yollarla DataTable, DataSet veya koleksiyon nesneleri ile Accordion kontrolünün çalışmasını sağlayabiliriz. Dilerseniz iki ayrı örnekte bu iki farklı yolu nasıl uygulayabileceğimizi görelim.

DataSource Kontrolleri ile Çalışmak
Veriyi en kolay şekilde bağlayacağımız bu yolda sayfamızdaki DataSource nesnesini Accordion kontrolünün DataSourceID özelliğinde belirlememiz gerekecektir. Accordion kontrolünün ise HeaderTemplate ve ContentTemplate kısımlarında yüklenecek verilerin başlık ve içerik bilgilerini Eval metodu ile bağlıyor olacağız. Access'te oluşturulmuş bir veritabanında saklanan haberlerin listeleneceği sayfada Accordion kontrolü ile çalışmak aşağıdaki kodlardan da görüleceği gibi oldukça kolay!

<ajaxToolkit:Accordion ID="accHaberler" runat="server" HeaderCssClass="baslik" HeaderSelectedCssClass="secilenBaslik" ContentCssClass="icerik" DataSourceID="dsHaberler" Width="460">
<HeaderTemplate>
<%#Eval("Baslik") %>
</HeaderTemplate>
<ContentTemplate>
<%#Eval("Icerik") %><br />
Eklendiği tarih: <%#Eval("Tarih") %>
</ContentTemplate>
</ajaxToolkit:Accordion>
<asp:AccessDataSource ID="dsHaberler" runat="server" DataFile="~/App_Data/Site.mdb" SelectCommand="SELECT [Baslik], [Icerik], [Tarih] FROM [Haberler] ORDER BY [Tarih] DESC"> </asp:AccessDataSource>

Template alanları içerisine açılmış ASP etiketleri ile veri yükleme işlemini gerçekleştiriyoruz. HTML kodlarını istediğimiz şekilde değiştirebilme kolaylığı belki de bu yolun en önemli avantajı.

DataTable vb. Nesneler ile Çalışmak
Bazı durumlarda ise Accordion kontrolüne DataTable gibi veri nesneleri ile veri yüklemek isteyebiliriz. Programatik yollarla yapacağımız bu işlemlerde HTML tarafında müdahale şansımız daha zor olsa da programın ve verilerin akışını istediğimiz gibi değiştirebilme şansına sahip olabiliyoruz. Bu yöntemde bir döngü içerisinde AccordionPane nesneleri oluşturarak AccordionPane'in HeaderContainer ve ContentContainer'larındaki Controls koleksiyonuna kontroller ekleyebiliriz. Sunucu tarafında performans açısından Label gibi bir kontrol yerine LiteralControl kullanmak iyi bir pratik olacaktır. Aşağıda böyle bir işlemi nasıl yapabileceğimiz görülmektedir. Sayfamızın HTML kısmına eklenmiş accHaberler adında bir Accordion kontrolünü daha önceden eklediğimizi hatırlatayım.

...
using System.Data.OleDb; // Access veritabanına bağlanmak için
using AjaxControlToolkit; // AccordionPane kontrolüne erişmek için

public partial class Haberler : System.Web.UI.Page
{
protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
{
string yol = Server.MapPath("App_Data/Site.mdb");

OleDbConnection con = new OleDbConnection("Provider=Microsoft.Jet.OleDB.4.0; Data Source=" + yol);
OleDbDataAdapter daHaberler = new OleDbDataAdapter("Select Baslik, Icerik, Tarih From Haberler Order By Tarih Desc", con);
DataTable dtHaberler = new DataTable();
daHaberler.Fill(dtHaberler);
foreach (DataRow dr in dtHaberler.Rows)
{
AccordionPane paneHaber = new AccordionPane();
paneHaber.HeaderContainer.Controls.Add(new LiteralControl(dr["Baslik"].ToString()));
paneHaber.ContentContainer.Controls.Add(new LiteralControl(dr["Icerik"].ToString()));
paneHaber.ContentContainer.Controls.Add(new LiteralControl("<br>"));
paneHaber.ContentContainer.Controls.Add(new LiteralControl("Ekleme tarihi: " + dr["Tarih"].ToString()));
accHaberler.Panes.Add(paneHaber); // Oluşan AccordionPane'i Accordion kontrolüne ekliyoruz.
}
}
}

Görüldüğü gibi bir foreach döngüsü içinde DataTable'ın her satırı bir AccordionPane kontrolünün içeriğini oluşturmakta ve AccordionPane kontrolü de Accordion'un Panes koleksiyonuna eklenmektedir. Sayfayı çalıştırdığımızda her iki örnektede veritabanından getirilen verilerin Accordion kontrolüne yüklendiğini görebiliriz. Kontrolümüzü hazırladığımız imajlar ve CSS ile kullandığımızda göze hoş gelen bir tasarım elde edebiliriz. Aşağıda Accordion kontrolünün son hali görülmektedir.

Accordion'un CSS ile Etkin Kullanımı

2008-04-05T11:12:00.012+03:00

AJAX Control Toolkit ile gelen en kullanışlı kontrollerden birisi Accordion kontrolüdür. Web sayfalarının genellikle Sık Sorulan Sorular veya Yardım gibi bölümlerinde sıra sıra dizilmiş başlıklar bulunur ve kullanıcı hangi başlığa tıklarsa dinamik olarak o maddenin altındaki içerik görünür hale gelir. Diğer başlıkların içerikleri ise saklı durumda bulunur. Aslında uzun içeriklerin listeleneceği web sayfalarında hem kaplayacağı az alan açısından hem de görsel olarak sayfamızı daha kullanışlı hale getirecek bir kontrol Accordion. Başlık ve içerik olarak iki ana kısımdan oluşan AccordionPane'leri taşıyan Accordion kontrolünü CSS kullanarak zengin ve göze hoş gelen tasarımlar ortaya çıkarabiliriz. Accordion'un HeaderCssClass, HeaderSelectedCssClass ve ContentCssClass özelliklerinde önceden hazırladığımız CSS sınıfları (class) tanımlayarak bu işlemleri basit halde gerçekleştirebiliriz. Hazırladığım basit bir örnekle önce CSS tanımlamalarını, ardından da sayfamızdaki Accordion kontrolünü nasıl tanımlayacağımıza bakalım.

Projemize ekleyeceğimiz style.css dosyasında başlık, seçilen maddenin başlığı ve içerik kısımlarının nasıl görüntüleneceğini belirliyorum. Göze hoş gelmesi için bir grafik programında hazırladığım gradient geçişleri olan 3 tane gif dosyasını bu alanların zeminlerinde kullanıyorum.

style.css
.baslik {
   font-size: 13px; font-family: Verdana; font-weight: bold; height:18px;
   text-indent: 5px; padding: 1px; margin-top: 1px; cursor: pointer;
   border-right: #ffcd70 1px solid; border-top: #ffcd70 1px solid;
   border-left: #ffcd70 1px solid; border-bottom: #ffcd70 1px solid;
   background-image: url(images/baslik_zemin.gif);
   background-position: top; background-repeat: repeat-x;
}

.secilenBaslik {
   font-size: 13px; font-family: Verdana; font-weight: bold; height:18px;
   text-indent: 5px; padding: 1px; margin-top: 1px;
   border-right: #ffcd70 1px solid; border-top: #ffcd70 1px solid;
   border-left: #ffcd70 1px solid; border-bottom: #ffcd70 1px solid;
   background-image: url(images/secilen_baslik_zemin.gif);
   background-position: top; background-repeat: repeat-x;
}

.icerik {
   font-size: 11px; font-family: Verdana; padding: 5px;
   border-right: #ffcd70 1px solid; border-top: none;
   border-left: #ffcd70 1px solid; border-bottom: #ffcd70 1px solid;
   background-image: url(images/icerik_zemin.gif);
   background-position: left; background-repeat: repeat-y;
}

Açık olmayan başlıkların üzerine gelindiğinde farenin simgesini değiştirmek için başlık sınıfında cursor: pointer tanımlamasını yapmak daha güzel olacaktır. Gelelim sayfamızın tasarımına. CSS dosyamıza link vereceğimiz bir aspx dosyasında Accordion'un yukarıda belirttiğimiz özelliklerini CSS dosyasında tanımladığımız sınıflarla dolduruyoruz. Geriye kalan tek şey ise AccordionPane'lerin başlık ve içeriklerin doldurmak olacaktır.

Default.aspx
<head runat="server">
<title>Accordion'un CSS ile Etkin Kullanımı</title>
<link href="style.css" rel="stylesheet" type="text/css" />
</head>
<body>
<form id="form1" runat="server">
<ajaxToolkit:ToolkitScriptManager ID="ScriptManager1" runat="server" />
<ajaxToolkit:Accordion ID="Accordion1" runat="server" HeaderCssClass="baslik"
HeaderSelectedCssClass="secilenBaslik" ContentCssClass="icerik" Width="185">
   <Panes>
      <ajaxToolkit:AccordionPane ID="pane1" runat="server">
         <Header>Başlık-1</Header>
         <Content>İçerik-1</Content>
      </ajaxToolkit:AccordionPane>
      <ajaxToolkit:AccordionPane ID="pane2" runat="server">
         <Header>Başlık-2</Header>
         <Content>İçerik-2</Content>
      </ajaxToolkit:AccordionPane>
      <ajaxToolkit:AccordionPane ID="pane3" runat="server">
         <Header>Başlık-3</Header>
         <Content>İçerik-3</Content>
      </ajaxToolkit:AccordionPane>
   </Panes>
</ajaxToolkit:Accordion>
</form>
</body>

Sayfayı çalıştırdığımızda Accordion kontrolünün görünümü yandaki gibi olacaktır. Burada Accordion panelerinin genişlik ve yüksekliklerine göre zemin resimlerini hazırlamamız görünümün düzgün olmasındaki en önemli etkenlerden biri olacaktır.

Session ve Cache Nesneleri Üzerine

2008-03-23T20:12:00.001+02:00

Bir web uygulamasında Session ve Cache nesnesi arasında tercih yapacağını ve bu tercihini neye göre belirleyeceğini merak eden bir okuruma yazdığım cevap üzerine blogumda da bu iki nesne üzerine birşeyler yazmaya karar verdim. Zira geçtiğimiz günlerde yazgelistir.com'un forumunda da buna benzer bir başlık görmüştüm. Aslında karşılaştırma yapmaktan ziyade bazı programcı arkadaşların bu iki nesneyi yanlış tanıdıkları için bu yanlış anlaşılmayı biraz olsun düzeltmek niyetindeyim.

Session ve Cache kullanım amaçları bakımından birbirinden tamamen farklı nesnelerdir dersem yanlış olmaz. Zira Session tarayıcıya bağımlı olarak bir kullanıcı ile ilgili bilgiler saklayabileceğimiz bir nesne iken, Cache tüm kullanıcıların erişebileceği ve uygulamada performans kazancı sağlamak için kullanabileceğimiz bir nesnedir. Session nesnesindeki tek amaç belirli bir süreliğine bir değeri veya nesneyi saklamaktır ve performans adına herhangi bir getirisi olmayacaktır. Cache'deki en temel amaç ise performanstır. Dilerseniz şöyle madde madde bir bakalım Session ve Cache arasındaki farklılıklara:

Session
- Kullanıcı ile ilişkili verileri saklar. Her kullanıcının bilgisi bellekte farklı bir alanda saklanır. O an sitede 20 kullanıcı var ise 20 tane farklı Session nesnesi bellekte saklanır. Bir kullanıcı sitedeki diğer kullanıcının Session bilgisine ulaşamaz.
- Genellikle kullanıcı adı veya açılan oturum ile ilgili bilgiler saklanır. Bu bilgiler her kullanıcı için saklanacağı için büyük boyutta olmaması gerekir.
- Bilgiler varsayılan olarak sunucunun belleğinde (InProc modu) saklanır. Eğer istenilirse SQL Server veritabanında (SQLServer modu) veya başka bir sunucunun belleğinde (StateServer modu) saklanabilir.
- Varsayılan olarak Session nesnelerinin yaşam süreleri 20 dakikadır. Kullanıcı sistemden çıkış yapar ise veya 20 dakika boyunca aktif olmazsa Session nesneleri bellekten kaldırılır. Eğer istenilirse bu süre değiştirilebilir. (web.config dosyasında sessionState düğümünden)
- Performans açısından herhangi bir kazanç sağlamaz. Fakat durum yönetimi adına kullanıcıyı tanımamız ve buna göre işlemler yapmamız adına kolaylıklar sağlar.

Cache
- Kullanıcıya özel bilgi saklamaz. Saklanan veriye aynı anda tüm kullanıcılar erişebilir. Sitede 20 kullanıcı var ise 20 tane Cache nesnesi değil 1 tane Cache nesnesi saklanır. (En sık karıştırılan noktalardan biri burası)
- Genellikle bir sayfanın tamamının HTML kodları (output caching), bir sayfanın belirli bir kısmının HTML kodları (fragment caching) veya DataTable gibi bir nesne (data caching) Cache nesnesinde saklanır.
- Bilgiler sunucunun belleğinde saklanır. Bu veriler ASP.NET tarafından yönetilir. Hatta Cache'e eklenecek nesnelere öncelik ataması yapılarak gerektiğinde ASP.NET'in hangi Cache nesnelerini öncelikli olarak bellekten kaldıracağı belirlenebilir.
- Zamana bağımlı olarak veriler Cache'de saklanabileceği gibi nesnenin değişim durumunda göre veya dosya-klasör içeriğinin değişimine bağımlı olarakta değerler saklanabilir.
- Performans kazancı sağlamak amacıyla kullanılır. Bir nesneyi veya bir sayfayı tekrar tekrar üretmek sunucuya belirli bir yük getiriyorsa nesne veya sayfa bellekte saklanarak sayfaların daha hızlı çalıştırılması sağlanır.

Görüldüğü gibi Session ve Cache farklı amaçlar için kullanabileceğimiz nesnelerdir. Session yerine Cache, Cache yerine Session kullanmak teoride olabilse de pratikte kullanılmaz, en azından benim aklıma kullanılabileceği bir yer gelmiyor.

Visual Studio 2008 - Ürün Karşılaştırması

2008-03-07T21:39:00.001+02:00

Visual Studio 2008'in piyasaya sürülen bütün ücretli ve ücretsiz sürümlerinin karşılaştırmasını bulabileceğiniz faydalı bir link. Öğrencilerim genelde "Hocam Express Edition'lar ile tam sürümler arasında ne gibi farklılıklar var" diye sorardı. Artık cevabı için bu linki kullanabilirim!

"Visual Studio 2008 Product Comparison" başlıklı incelemeye bu linkten ulaşabilirsiniz.

ASP.NET Uygulamalarında Birden Fazla Sitemap Dosyası Kullanma

2008-02-25T19:06:00.002+02:00

ASP.NET uygulamalarında navigasyon kontrollerini SiteMapDataSource ile birlikte kullandığımızda sadece bir tane sitemap dosyası kullanılabilmekteyiz. Bu durumun sebebi uygulamalarındaki web.config dosyasının miras alarak kullandığı .NET Framework'ün kurulu olduğu dizindeki web.config dosyasında sadece bir tane SiteMap sağlayıcısı (provider) tanımlamasının yapılmasıdır. .NET Framework 2.0 kurulu bir makinada C:\WINDOWS\Microsoft.NET\Framework\v2.0.50727\CONFIG dizininde bulunan web.config dosyasındaki <siteMap> düğümüne bakacak olursanız tanımlanan tek bir provider'ın olduğunu ve bununda siteMapFile niteliğinde web.sitemap dosya isminin olduğunu görebilirsiniz. Aslında buradan yola çıkarak birden fazla sitemap dosyasını nasıl kullanabileceğimizi çözümleyebiliriz. Uygulamamıza ikinci bir sitemap dosyası eklemek ve navigasyon kontrolleri ile birlikte kullanmak istersek öncelikli olarak uygulamadaki web.config dosyasına yeni bir siteMap provider tanımlaması yapmamız gerekecektir. Aşağıda web.config dosyamızın <system.web> kısmına ekleyeceğimiz kodlar bulunmaktadır.

web.config
<system.web>
...
<siteMap>
<providers>
<add name="SiteMapProvider2" siteMapFile="web2.sitemap" type="System.Web.XmlSiteMapProvider, System.Web, Version=2.0.0.0, Culture=neutral, PublicKeyToken=b03f5f7f11d50a3a"/>
</providers>
</siteMap>
</system.web>

SiteMapProvider2 adında web2.sitemap isimli dosya ile çalışacak yeni bir siteMap sağlayıcısı tanımladık. Bu uygulama içerisinde artık web.sitemap dışında web2.sitemap isimli bir site haritası dosyası da kullanabiliriz. Bir ASP.NET sayfasına iki tane Menu kontrolü ve iki tane SiteMapDataSource kontrolü ekleyerek birden fazla sitemap dosyası kullanımını test ediyoruz. Burada dikkat edeceğimiz nokta web2.sitemap isimli dosyamıza bağlanacak olan SiteMapDataSource kontrolünde SiteMapProvider özelliğini web.config'de tanımladığımız SiteMapProvider2 isimli sağlayıcıya eşitlemek olacaktır.

Default.aspx
<asp:Menu ID="Menu1" runat="server" BackColor="#B5C7DE" DataSourceID="SiteMapDataSource1" Font-Names="Verdana" Font-Size="12px">
</asp:Menu>
<br />
<asp:Menu ID="Menu2" runat="server" BackColor="#E3EAEB" DataSourceID="SiteMapDataSource2" Font-Names="Verdana" Font-Size="12px">
</asp:Menu>
<asp:SiteMapDataSource ID="SiteMapDataSource1" runat="server" ShowStartingNode="False" />
<asp:SiteMapDataSource ID="SiteMapDataSource2" runat="server" ShowStartingNode="False" SiteMapProvider="SiteMapProvider2" />

SiteMap Dosyasında Kendi Bilgilerimizi Saklamak

2008-02-17T18:52:00.004+02:00

Site navigasyon işlemlerinde kullanmak için oluşturduğumuz sitemap dosyaları bildiğiniz gibi site içindeki sayfaların hiyerarşik yapılarını saklamaktadır. url, title ve description gibi sayfa hakkında detaylı bilgileri içerisinde saklayan siteMapNode düğümlerinde istersek kendimize ait nitelikler tanımlayarak özel bilgileri de saklayabiliriz. Nasıl mı?

Olayı basite indirgemek için site haritamızda sadece 4 kategori bulunsun: ASP.NET, ADO.NET, C# ve SQL Server. Normal durumlarda bu sayfalar hakkında url ve title, bazen de description bilgilerini saklarız. İstiyoruz ki bu 4 bölümün editörlerini de site haritası dosyasında saklayalım. Yapılacak tek işlem ilgili düğümler içerisine Editor="Veli" gibi tanımlamalar yapmak olacaktır. Bir sonraki adımda sayfa içerisinden bu bilgileri okumakta yine bu kadar kolay olacak! Aşağıdaki örnekte web.sitemap dosyası ve bir sayfadan bu bilgiyi nasıl elde edeceğimiz görülmektedir.

Web.sitemap
<?xml version="1.0" encoding="windows-1254" ?>
<siteMap>
   <siteMapNode url="Default.aspx" title="Anasayfa">
     <siteMapNode url="Aspnet.aspx" title="ASP.NET" description="" Editor="Uğur UMUTLUOĞLU" />
     <siteMapNode url="Adonet.aspx" title="ADO.NET" description="" Editor="Burak BATUR" />
     <siteMapNode url="Cs.aspx" title="C#" description="" Editor="Emrah USLU" />
     <siteMapNode url="SqlServer.aspx" title="SQL Server" description="" Editor="Bülent SÖZGE" />
   </siteMapNode>
</siteMap>

Sablon.master.cs
Response.Write(SiteMap.CurrentNode["Editor"]);

web.config Dosyasından URL ReWriting

2008-02-12T19:47:00.000+02:00

URL ReWriting (sayfa adresini yeniden oluşturma) işlemi özellikle sayfalarımızda QueryString'leri kullanırken sıklıkla başvurmak istediğimiz bir işlemdir. Bu işlem karmaşık olan sayfa adresleri daha okunur ve sade hale getireceği gibi arama motorlarının sitemizdeki sayfaları daha verimli şekilde yakalamasını da sağlar. URL ReWriting'i uygulamanın birçok yolu bulunmaktadır. Kullanım bakımından en kolay yollardan biri de web.config dosyası ile bu işlemi gerçekleştirmektir. web.config dosyasında <system.web> düğümü içerisinde açacağımız <urlMappings> düğümü ile bu işlemin kolay şekilde yapılmasını sağlayabiliriz. Örneğin yazarların bilgilerini görüntüleyen bir sayfada içerik QueryString'den alınan bir veriye göre oluşsun. Sayfa arka planda aslında Yazar.aspx?isim=ugur şeklinde çalışıyor fakat biz adresin Ugur.aspx şeklinde görüntülenmesini istiyoruz. web.config dosyası içerisine ekleyeceğimiz aşağıdaki kod parçaları işimizi görecektir. mappedUrl niteliği sayfanın gerçek URL'ini, url niteliği ise görüntülenmesi istenilen URL'ini belirler. Yani Ugur.aspx gibi bir sayfaya istek geldiğinde aslında böyle bir sayfa olmayacaktır fakat adres kısmında bu URL görünecek ve arka planda Default.aspx?isim=ugur URL'i çalıştırılacaktır.

url niteliğinde relative adres belirlemek zorunludur. Yani çağrılacak URL'in tam yolunu ~/ şeklinde belirlemek gerekecektir. Bu işlemin çok az da olsa performans kaybına sebep olacağını da unutmamak lazım!

Katılamadığım Yazgelistir.com Toplantısı ve Ödülüm

2008-01-31T19:37:00.000+02:00

Geçtiğimiz günlerde İstanbul'da yazgelistir.com editörleri ve yazarlarının katıldığı bir toplantı gerçekleştirildi. Malumunuz askerde olduğum için toplantıya katılamadım ama aldığım güzel bir haber ile de üzüntüm biraz olsun azaldı. Yazgelistir.com tarafından yazdığım makaleler ile site içeriğine 2007 yılında yaptığım katkılarda dolayı yanda gördüğünüz ödülü almışım. Amacımız sahip olduğumuz bilgileri insanlarla paylaşabilmek. Bunun sonucunda insanlardan aldığımız teşekkür mailleri ve bu tip ödüllerde bizleri gerçekten sevindiriyor ve motivasyonumuzu arttırıyor. Ödülüm şu anda değerli dostum Burak Batur'un evinde, yani emin ellerde!

Askerde iken ödül almakta başka bir duyguymuş onu da yaşamış olduk.

Elazığ'dan Sevgilerle

2008-01-25T20:24:00.000+02:00

Farklı bir şehire gidiş sebebim genelde seminerler olurdu ve seminerlerin nasıl geçtiği ile ilgili haberlerimi blogumu takip edenlerle paylaşırdım. Ama şimdi askerdeyiz. Eee asker ocağında da .NET semineri verecek halimiz yok değil mi?

Bugün 25 Ocak 2008 ve Şafak 114. Usta birliğinde Elazığ 8. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nde vatani görevime devam ediyorum. Soranlar olursa halim, vaktim, keyfim... yerinde. Burada ara sıra da olsa interneti kullanabilme şansım belki de askerliğimin en keyifli yanı. En azından yazılan bazı makaleleri ve yazılım dünyasındaki yenilikleri takip edebilme, eş-dost ile mesajlaşabilme şansı bulabiliyorum. Benden haberler şimdilik bu kadar. En yakın zamanda teknik içerikli yazılarla, makalelerle ve seminerlerle tekrar görüşmek dileğiyle..

Kısa Bir "Veda"

2007-12-10T21:42:00.000+02:00

Zor bir veda yazısı ama en güzel tarafı "elveda yazısı" olmaması. Anlaşılacağı üzere askerlik görevim ile ilgili bir veda yazısı okuyorsunuz. 12 Aralık Çarşamba günü Elazığ'da birliğime teslim olacağım. Jandarma-Er olarak yapacağım kısa dönem askerlik görevim süresince (5 ay 5 gün boyunca) sizlerle olamayacağım. Allah nasip ederde sağ salim dönersek kaldığımız yerden devam edeceğiz.

Bu sabah askerliğimin nereye çıktığın heyecanla beklediğim uzun süre içerisinde geçmişte neler yapmışım diye bir bakındım ve ilginç istatistiklerle karşılaştım. Şöyleki bugüne kadar;
- En az 50'si teknik içerikli olmaz üzere 130'un üzerinde blog postuyla 25 binin üzerinde ziyaretçiyle,
- 18 seminer ve 9 webiner ile 800'ün üzerinde kişiyle,
- Yaklaşık 20 makale, 17 video ve 2 dergi yazım ile yazgelistir.com, msakademik.net, turkaspx.net, nedirtv.com gibi sitelerde ve PC Magazine dergisinde sayısı pekte az olmayan okur ve izleyenle buluştum, bilgiyi paylaşmaya, paylaştıkça arttırmaya çalıştım.

Umarım büyük haz alarak yaptığım bu işlere askerden döndüğümde de aynı şekilde devam edebilirim.

Tekrar görüşmek dileğiyle, bana ve tüm Mehmetçiklere hayırlı teskereler...

ASP.NET 3.5 Extensions CTP Preview Resmen Duyuruldu

2007-12-10T09:37:00.000+02:00

Geçtiğimiz günlerde blogumda hem duyurusunu, hem de detaylı açıklamalarını yaptığım ASP.NET 3.5 Extensions paketinin CTP Preview sürümü bugün resmen duyuruldu. Detaylı bilgiler ve download işlemi için bu linki kullanabilirsiniz.

Bu paket ile ilgili kurulumları yapmayı ve ilk izlenimlerimi de sizlere iletmeyi çok isterdim ama yarın akşam askerim. Askerden sonra RTM sürümünün izlenimlerini sizlere iletmek dileğiyle :)

ASP.NET 3.5 Extensions

2007-12-05T19:23:00.003+02:00

.NET Framework 3.5 ve beraberinde ASP.NET 3.5 geçtiğimiz günlerde resmen duyurdu. C# tarafında LinQ gibi önemli yenilikler geliyor olsa da web uygulamalarında çok büyük yeniliklerin olmadığını da söyleyebiliriz. Ama 3.5 olayı burada bitti sanmayın zira ASP.NET ekibi çok yakın bir zamanda önemli bir paket ile bombayı patlatacak gibi: ASP.NET 3.5 Extensions. Aslında Microsoft bunun bir benzerini ASP.NET 2.0'ın ardından ASP.NET AJAX Extension'ı duyurarak yapmıştı. Şimdi de benzeri bir strateji ile geliyorlar. AJAX ancak 3.5 sürümünde mimariyle bütünleşti, belki bu son yenilikler de ASP.NET 4.0 (böyle bir sürüm olur mu bilinmez) ile bütünleşik gelecektir. Nacizane yorumlarımdan sonra gelelim ASP.NET 3.5 Extension'larına. Sevgili Scott Guthrie hocamızın .NET Web Product Roadmap başlıklı yazısından da gerekli bilgileri edinebilirsiniz.

Aslında ASP.NET 3.5 Extensions içerisinde daha önceden duyurulan ASP.NET Futures paketindeki kontroller ile ASP.NET MVC Framework'ün olduğunu söylesem pek te yanlış olmaz. ASP.NET 3.5 ile ilgili geçen ay yazdığım yazıda ASP.NET Futures paketi ile gelen kontrollerin eklenmediğinden şikayetçi olmuştum hatırlayacağınız gibi. Sanırım benim ve çoğu web programcısının sesini duymuşlar :) Aşağıda bizleri bekleyen yenilikleri hakkında kısa bilgileri bulabilirsiniz.

ASP.NET MVC Framework: Bu kısmı çok uzun anlatmama gerek yoktur sanırım. Zira bir önceki yazımın içeriği tamamen bu uygulama desenini anlatıyor. MVC (Model View Controller) adı verilen uygulama deseni ile uygulamanın üç ayrı katmanda yazılması yoluna gidiliyor. Model kısmında veri ile ilgili nesneler (DataTable, DataSet ve kendi veri nesnelerimiz), View kısmında User Interface'lerimiz (aspx, ascx, master sayfalar) Controller kısmında ise kullanıcının View ve Model kısmındaki nesneler ile etkileşimini sağlayacak class'larımızın bulunmasını öngören bu model yavaş yavaş günlük hayatımıza girecek gibi.

ASP.NET AJAX Tarafındaki Geliştirmeler: Futures paketinden tanıdığımız History kontrolü bu paketin içerisinde olacak. AJAX sayfalarında tarayıcıdaki ileri-geri gitme problemini çözecek olan bu kontrol asenkron postbackler esnasında sayfanın URL kısmını değiştirerek tarayıcının değişen sayfa içeriklerini geçmişine kaydetmesini sağlıyor. Umarım bu kontrol aynı zamanda arama motorlarının asenkron postback ile değişen sayfa içeriklerini de yakalamasını sağlayabilir. Ya da ilerleyen günlerde ASP.NET ekibi bu yönde geliştirmeler yapabilir.

Dinamik Veri (Dynamic Data) Desteği: Yine Futures paketinden tanıdığımız bir özellik. DynamicAutoData, DynamicList, DynamicNavigator, DynamicRssLink ve adını hatırlayamadığım bazı veri kontrolleri ile bir veritabanında yapacağımız Select, Insert, Update, Delete gibi işlemleri neredeyse kod yazmadan gerçekleştirebilmemizi sağlıyor. .NET Framework 3.5 ile gelen Database Markup Language (dbml) dosyaları ile dinamik veri kontrollerini birlikte düşününce ve üstüne MVC Framework'ü de katınca bu yeniliklerin MVC'nin Model katmanını oluşturacağını söyleyebiliriz.

SilverLight Desteği: SilverLight artık ASP.NET ile giderek bütünleşiyor. Tahminen yine Futures paketindeki Media ve XAML kontrollerinin ekleneceği bu pakette ASP.NET ile SilverLight'ın entegrasyonunun daha da kolaylaşacak. Yani daha interaktif daha zengin içerikli sayfalar geliyor.

ADO.NET Veri Servisleri (Data Services): ADO.NET Entity Framework adı verilen bu pakette ASP.NET 3.5 Extensions ile birlikte duyurulacak. Object Relation Mapping (ORM) desteği ile daha da güçlenen .NET Framework 3.5'teki veri işlemleri aslında bu framework altında toplanıyor gibi. Artık veri ile ilgili her türlü işlemi oluşturacağımız veya SqlMetal aracı ile oluşturulacak class'lar ile gerçekleştireceğiz gibi...

Yine ASP.NET Futures'la gelen IronPhyton ve Managed JScript gibi dinamik diller ile ilgili olarak Scott Guthrie'ın postunda bir bilgi göremedim ama bir soruya yazdığı yorumda bu konuda da çalışmaların olduğunu belirtmiş. Bu konuyla ilgili de yenilikler gelecek gibi.

ASP.NET MVC Nedir?

2007-12-03T23:54:00.001+02:00

Son zamanlarda yabancı kaynakları takip ediyorsanız eminim ki MVC harflerini ASP.NET'in hemen yanında sıklıkla görmüşsünüzdür. MVC yani Model View Controller. MVC mimarisi aslında daha önceden de duyulan bir tasarım deseniydi (design pattern) programlama dünyasında. Bu yaklaşımdaki temel mantık bir web projesini üç temel parçaya bölmek ve yapılacak işleri bu parçalar üzerinden yürütmektir. Hazırladığımız projelerde sıklıkla kullandığımız uygulamayı iş katmanı ile veri katmanı olarak ayrı parçalara bölmeyi buradaki yaklaşım ile benzeştirebiliriz. Aslında temel amaç uygulamayı işe yarar belirli amaçları olan parçalara bölmek ve bir parçanın değişiminden diğer parçaların etkilenmesini engellemektir.

MVC uygulamanın Model, View ve Controller olarak üçe ayrılmasını benimseyen bir tasarım desenidir.

- Model veri ve durum bilgilerini taşır. Burası DataTable, DataSet ve entity katmanımızdaki sınıfların bulunduğu bileşendir.

- View uygulamanın arayüzlerinin bulunduğu bileşendir. Master sayfalar, aspx ve ascx gibi kullanıcının görüntüleyeceği dosyalar bu kısımda yer alır.

- Controller ise arayüzler arasındaki etkileşimi sağlayan, veri nesneleri üzerinde değişiklik yapılmasını sağlayan bileşenlerdir. İşte burada benim çok ilgimi çeken bir yenilik çıkıyor karşımıza. Controller katmanındaki sınıflar aracılığıyla etkin URL Mapping işlemi yaparak artık tarayıcı üzerinden sayfalara istek yapmak yerine nesnelere istekte bulunabiliyoruz. Yani URL üzerinden tarayıcıda görüntülenecek nesnenin render edilmesi sağlanabiliyor.

Sol kısımdaki resimde bu desenin bir projeye nasıl uygulandığının basit bir örneğini görebilirsiniz. MVC tasarım deseni, önümüzdeki yıllarda bir ASP.NET programcısının hayatına girecek önemli kavramlardan biri olacak gibi. Zira Microsoft ASP.NET yazılım geliştirme grubunun önümüzdeki günlerde çıkarmayı düşündüğü ASP.NET 3.5 Extensions ile birlikte resmen web uygulamarına dahil edilecek bu desen. Üzerinden daha detaylı araştırmalar ve çalışmalar yapılması gereken konular. Ben askerde iken eminim ki ASP.NET 3.5 Extensions ve ASP.NET MVC konularında birçok teknik yazı yazılacaktır. İnşallah dönüşte keyifle okuyabilirim.

Daha detaylı bilgiler için Scott Guthrie'nin blogundaki şu başlıkları okuyabilirsiniz:
ASP.NET MVC Framework
ASP.NET MVC Framework (Part 1)
ASP.NET MVC Framework (Part 2): URL Routing

PC Magazine Aralık Sayısındaki Yazım

2007-11-30T19:36:00.001+02:00

PC Magazine Aralık sayısı bayilerde!

Bu sayıda da ASP.NET AJAX ile Resim Slayt Gösterisi Hazırlamak konulu bir yazı hazırladım. UpdatePanel ve Timer kontrolünü kullanarak sıfırdan bir resim slaytının nasıl hazırlanacağı konusundaki bu yazımı ve birbirinden değerli yazıları okumak için PC Magazine'in Aralık ayını satış noktalarından temin edebilirsiniz. Bu ay ki sayıda yazı dışında küçükte bir süprizim var! Dergi ile birlikte temin edeceğiniz DVD'de ASP.NET ile ilgili hazırlamış olduğum üç tane görsel derste bulunmakta. Kaçırmayın derim :)

Aralık sayısının içeriğini görmek için buraya tıklayabilirsiniz.

Visual Studio 2008 ve ASP.NET 3.5 Sunumları

2007-11-21T15:10:00.001+02:00

Dün Fatih Üniversitesi'ndeki seminer ve bugün düzenlediğimiz webinerleri başarılı bir şekilde tamamladık. Katılımların yoğun şekilde gerçekleştiği bu etkinliklerde ilk kez Visual Studio 2008 ve ASP.NET 3.5 ile birlikte gelen yenilikleri katılımcılarla paylaştık. Önümüzdeki günlerde diğer üniversitelerde de bu tip etkinlikleri düzenlemeye devam edeceğiz.

Aşağıda seminerlerde kullandığımız sunum dosyalarını bulabilirsiniz.

Visual Studio 2008
ASP.NET 3.5

Aşağıda da Fatih Üniversitesi seminerinden iki kare bulunmakta.

Visual Studio 2008 ve ASP.NET 3.5 Webineri

2007-11-19T14:52:00.001+02:00

21 Kasım 2007 Çarşamba günü saat 10.00 - 12.00 arasında internetten canlı olarak yayınlanacak webinere (web seminerine) davetlisiniz. Türkiye'de yapılacak bu ilk Visual Studio 2008 ve ASP.NET 3.5 webineri ile bu ayın sonunda çıkacak yeni teknolojileri görme fırsatı bulabilirsiniz.

Webiner ile ilgili bilgiler aşağıdadır:

Konuşmacılar:
Burak BATUR (MS Akademik Editörü)
Uğur UMUTLUOĞLU (MS Akademik Editörü)

Tarih: 21 Kasım 2007 Çarşamba
Saat: 10.00 - 12.00

Katılım Adresi: https://www112.livemeeting.com/cc/microsoft/join?id=MSAkademik_VS2008&role=attend&pw=MSAkademik

Meeting ID: MSAkademik_VS2008
Attendee Entry Code: MSAkademik

Fatih Üniversitesi Seminerleri

2007-11-19T01:39:00.000+02:00

20 Kasım 2007 Salı günü ben, Burak Selim Şenyurt ve Burak Batur gerçekleştireceğimiz sunumlarla Fatih Üniversitesi öğrencileriyle birlikte olacağız. Bu etkinliğin belki de en önemli yönü Türkiye'de Visual Studio 2008 ve ASP.NET 3.5 konularında yapılacak ilk seminer olması!

Saat 12.00-15.30 arasında gerçekleşecek seminerlerin programları aşağıdadır.

12.00 - 13.00: Yazılımda Kariyer (Burak Selim ŞENYURT)
13.00 - 13.50: Visual Studio 2008 (Burak BATUR)
14.00 - 15.30: ASP.NET 3.5 (Uğur UMUTLUOĞLU)

Fatih Üniversitesi İstanbul Büyükçekmece Kampüsünde Kırmızı Salon A-351'de gerçekleşecek oturumlara katılımlarınızı bekliyoruz.

Gençsen Geleceksin

2007-11-14T18:46:00.000+02:00

GNCTRKCLL ve Microsoft İşbirliğiyle Türkiye Teknoloji Turu Başladı !!!

Gençler ve teknoloji severlerin geleceğin teknolojilerine vizyonel bir bakış açısı ile bakmalarını sağlamayı amaçlayan yarım gün sürecek etkinlikler içerisinde mobil teknolojilerden, internetin geleceğine kadar geniş bir yelpazedeki içerik, konusunda uzman konuşmacılar tarafından gerçekleştirilecektir. 30 farklı etkinlik siz teknolojistleri bekliyor...

Detaylı bilgiler için: http://gencsengeleceksin.spaces.live.com/

Static Metotlarla AJAX Sayfalarını Daha da Hızlandırın!

2007-11-12T13:48:00.001+02:00

ASP.NET AJAX istemci ve sunucu merkezli çalıştığı için mimarisi gereği sayfada asenkron postback işlemi başlatsak dahi sunucu tarafında sayfamızın yaşam döngüsü tam olarak çalışmakta ve sayfa baştan itibaren üretilmekte, fakat istemciye sadece UpdatePanel'in içeriği gönderilmektedir. Bu işleyiş aslında kötü bir durum gibi gözükse de ASP.NET sayfa mimarisi açısında gerekli bir işlemdir ki; çoğu noktada faydalarını da görebiliriz. Olayın diğer tarafına bakacak olursak sayfanın sunucu tarafında baştan üretilmesi biraz da olsa yavaşlığa sebep olacaktır. Eğer sayfanızda bir kontrolün içeriğini asenkron olarak güncellemek ve bu işlemi hızlı bir şekilde yapmak istiyorsanız sunucu tarafında çalışacak static metotlar oluşturarak istemci tarafında hazırlayacağınız basit JavaScript fonksiyonlarıyla da asenkron güncelleme işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Metot static olduğu için sunucuda sayfanın nesne örneği üretilmeden de çağrılabilir bir metot olacaktır. Metot ile ilgili en önemli husus ise System.Web.Services isim alanı altındaki WebMethod niteleyici (attribute) sınıfını uygulaması gerekeceğidir. Böylece istemcide hazırlanan JavaScript fonksiyonu bu metodu asenkron olarak çağırabilecektir. Metot HTML içeriği güncelleyeceği için string değer döndürmelidir. Aşağıda sayfamızın code-behind kısmına yazabileceğimiz örnek metot bulunmaktadır.

[System.Web.Services.WebMethod]
public static string KareKok(int sayi)
{
return Math.Sqrt(sayi).ToString();
}

Gelelim istemci tarafında yapacaklarımıza. Burada en ilgi çekici durumlarımızdan birisi UpdatePanel'e ihtiyaç duymadan da bu işlemi yapabilmemiz. Bir diğer ayrıntımız ise ScriptManager ile ilgili. Sunucu tarafında yazılmış WebMethod attribute'unu uygulayan static metodu çağırabilmemizi sağlayan PageMethods isimli JavaScript fonksiyonunu kullanabilmek için ScriptManager'ın EnablePageMethods özelliğini true olarak ayarlamamız gerecektir. Yine istemci tarafında çalışacağımız için sunucu kontrolleri yerine HTML kontrolleri kullanmamız da herhangi bir sakınca yok. İstemci tarafında hazırladığım kodları aşağıda görebilirsiniz.

<head runat="server">
    <title>Untitled Page</title>
    <script language="javascript">
        function AsenkronMetotCagir()
        {
            // Sunucudaki static metodu çağırıyoruz. Sonucu IslemBitti metoduna iletiyoruz
            PageMethods.KareKok(form1.txtSayi.value, IslemBitti);
        }
        function IslemBitti(deger)
        {

            // İşlemin sonucunu sonuc adındaki span etiketine yazdırıyoruz
            document.getElementById('sonuc').innerHTML = deger;
        }
    </script>
</head>
<body>
<form id="form1" runat="server">
    <asp:ScriptManager ID="ScriptManager1" runat="server" EnablePageMethods="true" />
    <input type="text" id="txtSayi" />
    <input type="button" value="Karekök Bul" onclick="AsenkronMetotCagir();" /> <br />
    <span id="sonuc"></span>
</form>
</body>

Bu şekilde sunucu tarafında sayfanın baştan üretilmesine gerek kalmadan çok daha hızlı bir şekilde asenkron güncelleme işlemleri yapabilmekteyiz. Buradaki en büyük sıkıntılarımızdan birisi ise HTML kodunu kendimizin oluşturması gerekeceğidir. Eğer gridview, detailsview gibi kompleks bir kontrolün çıktısını elde etmek istiyorsak ilgili kontrolleri programatik olarak oluşturup RenderControl metodu ile de HTML çıktılarını istemciye yine static metot aracılığıyla gönderebiliriz.

Yazılım Dünyasında Yeni Bir Soluk: turkaspx.net

2007-11-09T11:20:00.000+02:00

Geçtiğimiz günlerde değerli iş arkadaşlarım ve hocalarım Burak Selim Şenyurt, Emrah Uslu, Burak Batur ve ben www.turkaspx.net adresinde yeni bir günlük açtık. Yoğun bir çalışma sonucunda blogumuz yeterli içeriğe kavuştu ve artık buradan da sizlere duyurusunu yapmak istedim.

turkaspx.net olarak amacımız başta ASP.NET olmak üzere Microsoft teknolojileri hakkında teknik konularda bilgi birikimimizi ve deneyimlerimizi sizlerle paylaşmaktır. Blog sitemizde paylaşacağımız konularla kısa bir süre içerisinde Türkçe içerikli dev bir arşiv oluşturmayı, bir .NET yazılımcısının ihtiyacı olabilecek bir çok konuyu bu çatı altında toplamayı hedefliyoruz.

Yazılım geliştiriciler için faydalı bir kaynak olması dileğiyle, www.turkaspx.net hayırlı uğurlu olsun diyorum.

Visual Studio 2008 ve .NET Framework 3.5 Bu Ay Resmen Duyruluyor

2007-11-06T11:15:00.000+02:00

Ve beklenen haber resmen duyruldu. Microsoft, kasım ayı içerisinde Barcelona'da gerçekleşecek olan Microsoft TechEd Developers 2007 etkinliğinde kod adı Orcas olarak bilinen Visual Studio 2008 ve .NET Framework 3.5 sürümlerini resmen duyuracağını ve release edeceğini duyurdu. Ayrıntıları bu linkteki haberden okuyabilirsiniz.

ASP.NET 3.5 ile Gelen Yenilikler

2007-11-06T01:03:00.001+02:00

Önümüzdeki günlerde resmen duyrulacak olan Visual Studio 2008 ve .NET Framework 3.5 ile birlikte ASP.NET'te 3.5 sürümüne ulaşmış olacak. Öncelikli olarak şunu belirtmeliyim ki bu sürümde ASP.NET 1.1'den ASP.NET 2.0'a geçişteki gibi köklü yenilikler olmayacak. Fakat gelen yenilikler içerisinde AJAX ve LINQ'nun olduğunu belirtecek olursak aslında bizi oldukça önemli yeniliklerin de beklediğini söyleyebilirim. Dikkatimi çeken noktalardan biri ASP.NET Futures paketi ile gelen bazı kontrollerden şu an için Microsoft'un sitesinde bahsedilmemesiydi. Önceki postumda yer alan .NET Framework 3.5 Namespace ve Class'ları listesinde de yer almayan bu kontroller sanırım başka bir bahara bırakıldı. ASP.NET 3.5 ile gelecek yenilikleri aşağıdaki başlıklarla sizlere aktarmaya çalışacağım.

ASP.NET AJAX Entegrasyonu
ASP.NET AJAX, ASP.NET ortamında hızlı ve kolay bir şekilde AJAX uygulamaları geliştirmemizi sağlayan ücretsiz bir AJAX framework'üdür. ASP.NET 2.0'ın ardından duyrulan ve bu yılın başında resmi sürümü çıkarılan AJAX Extension'ları ASP.NET 3.5 ile mimariyle bütünleşik şekilde geliyor. Visual Studio 2008'de açılan ASP.NET 3.5 web uygulamasında AJAX Extension kontrollerini kullanarak hızlı şekilde AJAX uygulamaları geliştirebiliyoruz. Bu sürümü ile birlikte bazı eksiklikler ve sorunlar giderilerek artık ASP.NET AJAX'ın sunucu kontrolleriyle tam uyumlu şekilde çalışması da sağlanıyor. Visual Studio 2008 ile birlikte Control Toolkit'te yer alan kontrollerin varolan sunucu kontrollerine çok kolay şekilde entegre edilebilmesi de işimizi kolaylaştıracak bir yenilik olarak göze çarpıyor.

LINQ (Language Integrated Query)
.NET Framewrok 3.5 ile birlikte artık web uygulamalarında da Linq hayatımıza girecek. Linq dil ile bütünleşik olarak sorgulamalar yapmamızı sağlayan bir query şeklidir diyebilirim. Veritabanında SQL query'leri kullanarak nasıl sorgulamalar yapıyor ve sorgu sonucunu elde edebiliyorsak, artık C# veya VB.NET gibi bir dil ile de uygulama içerisindeki bir nesnenin içeriği ile ilgili SQL sorgu cümlelerine benzer şekilde sorgulamalar gerçekleştirebileceğiz. ASP.NET 3.5 ile gelen kontrollerden biri olan LinqDataSource kontrolü de bu tip sorgulamaların sonucunu bir veri kontrolüne (GridView, DataList gibi) bağlayabilmemizi sağlıyor.

ListView ve DataPager Kontrolleri
LinqDataSource kontrolü dışında ListView ve DataPager adında iki yeni kontrol daha geliyor. ListView veri ekleme, güncelleme, silme, sayfalama gibi işlemleri yapabilen ve GridView kontrolüne oldukça benzer bir kontrol. GridView'daki en büyük sıkıntılarımızdan biri görüntülenecek olan verilerin HTML arayüzlerini tasarlamakta karşılaştığımız sorunlardı. ListView kontrolü ise yapısındaki template'ler aracılığıyla verilerin görüntüleneceği arayüzün HTML kodlarını dilediğimiz gibi oluşturabilmemizi sağlıyor. DataPager kontrolü ise ListView ile yapılan işlemlerde kayıtların esnek şekilde sayfalandırılması işleminde kullanılıyor. Bu kontrolün yaptığın temel işlemin sayfalama kısmının ne şekilde görüntüleneceği ve çalışağını belirlemek olduğunu söyleyebilirim. Örneğin sayfa numaralarının görüntüleneceği kısma bir TextBox kontrolü ekleyip yazılan numaradaki sayfaya gidilmesi işlemini DataPager kontrolü ile oldukça kolay şekilde gerçekleştirebiliyoruz.

Web Servislerinde WCF Desteği
Web servisleri artık .NET Framework 3.0 ile gelen WCF (Windows Communication Foundation) desteği ile geliştirilebiliyor. JSON kullanılan AJAX uygulamalarında ve RSS kaynaklarından veri sağlanması gibi işlemler artık WCF ile daha da kolay şekilde gerçekleştirilebilecek.

.NET Framework 3.5 ile Gelen Yeni Namespace ve Class'lar

2007-11-05T01:44:00.000+02:00

Sevgili arkadaşım Daron YÖNDEM'in blogunda az önce gördüğüm güzel bir posteri sizlerle paylaşmak istedim. .NET Framework 3.5 sürümünün resmen duyrulmasına sayılı günler kaldı. Çoğu programcı bu sürüm ile birlikte gelecek yenilikleri büyük bir heyecanla bekliyor. Heyecanımızı biraz yatıştırmak adına, aşağıdaki linkte bulunan liste ile masaüstümüzü, evimizin veya ofisimizin duvarlarını süsleyebiliriz.

Listeyi http://download.microsoft.com/download/4/a/3/4a3c7c55-84ab-4588-84a4-f96424a7d82d/NET35_Namespaces_Poster_LORES.pdf linkinden indirebilirsiniz.

Sakarya Üniversitesi Seminerinin Ardından

2007-11-02T17:32:00.000+02:00

Dün Sakarya Üniversitesi'nde ASP.NET 2.0 seminerini gerçekleştirdik. ASP.NET 2.0 ile birlikte gelen birçok yeniliği örnek çalışmalarla birlikte seminere katılan yaklaşık yüz kişiyle paylaşma şansım oldu.

Sakarya'yı ilk ziyaretimdi ve Sakarya ile ilgili oldukça güzel izlenimlerim oldu. Sakarya Üniversitesi'ndeki öğrenci arkadaşların özellikle misafirperverliği beni onlara karşı mahçup bıraktı diyebilirim. Başta Halime ÖZSOY ve Mustafa EKİCİM olmak üzere tüm Sakarya Üniversitesi Bilgisayar Kulübü üyelerine teşekkürlerimi buradan da sunmak istiyorum.

Aşağıdaki linklerden seminerde kullandığım sunum dosyasını ve örnekleri bulabilirsiniz.
ASP.NET 2.0 - Sunum
Örnekler

ASP.NET Seminerim SilverLight Showcase'de

2007-11-02T17:01:00.000+02:00

Değerli hocam M.Yaşar ÖZDEN'in özverili çalışmaları sonucunda Microsoft SilverLight'in resmi sitesinde artık ülkemizin de bayrağı bulunuyor. Geçtiğimiz haftalarda ODTÜ'de gerçekleştirdiğim ve SilverLight teknolojisi ile internetten de canlı olarak yayınladığımız seminerin yer aldığı SİlverLight uygulaması SilverLight'ın resmi sitesinde ki örnekler arasında yer alıyor. http://silverlight.net/showcase/ sitesinde sol kısımdaki Geography linkinden bayrağımıza tıklayın ve izleyin.

PC Magazine'de İlk Yazım Yayınlandı

2007-10-31T16:09:00.000+02:00

Geçtiğimiz aylarda blogumdan duyurusunu yaptığım ancak ufak bir karışıklık sebebiyle bir ay ertelenen yazım PC Magazine dergisinin Kasım ayında yayınlandı. Yazımın konusu "ASP.NET AJAX ile Web Uygulamaları Geliştirmek".

PC Magazine dergisinin kasım ayı içeriğini görmek için buraya tıklayabilirsiniz.

ASP.NET 2.0 Semineri (Sakarya Üniversitesi)

2007-10-31T10:16:00.000+02:00

1 Kasım 2007 Perşembe günü 14:00-17:00 saatleri arasında Sakarya Üniversitesi'nde ASP.NET 2.0 semineri veriyor olacağım. Mühendislik Fakültesi D Blok'ta gerçekleşecek olan bu etkinliğe tüm Sakarya Üniversitesi öğrencilerini bekliyorum.

GridView'e Programatik Veri Bağlamada Sayfalama ve Sıralama İşlemleri

2007-10-30T16:34:00.000+02:00

GridView'e programatik olarak veri bağladığında eğer sayfalama(paging) ve sıralama(sorting) işlemi yapılırsa gridin bu işlemlerini ne şekilde yapacağını da yine programatik olarak belirlemek gerekecektir. Sayfalama işlemi için PageIndexChanging, sıralama işlemi için ise Sorting evetleri kullanılmaktadır. Sayfalama işlemi için yazılacak event metodunda yapılacak işlemler gridin yeni sayfa indeksini belirlemek iken, sıralama işleminde durumlar biraz daha karışıktır. Sorting event'i tetiklendiğinde grid kontrolü her defasında sıralama yönünü Ascending olarak getireceği için kullanıcının tersten sıralama (Descending) işlemi yapması durumunda bizim ekstra kodlarla bu durumu ele almamız gerekecektir. Burada sıralama yönünü geçici olarak bir yerde depolamak gerekecektir ki; en uygun yerin ViewState olduğunu söyleyebilirim. Aşağıdaki kodlarda gridview kontrolünün sayfalama ve sıralama işlemlerini nasıl ele alabileceğimiz görüntülenmektedir. Yorum satırları size yardımcı olacaktır.

void GridView1_PageIndexChanging(object sender, GridViewPageEventArgs e)
{
// e parametresinden gelen index numarasını gridview'ın PageIndex'ine atayıp
// verileri tekrar bağlamak sayfalama işlemi için yeterli olacaktır
GridView1.PageIndex = e.NewPageIndex;
GridView1.DataBind();
}

void GridView1_Sorting(object sender, GridViewSortEventArgs e)
{
// İlk sort işlemi yapıldığında çalışır
if (ViewState["siralananKolon"] == null)
{
ViewState.Add("siralananKolon", e.SortExpression);
ViewState.Add("siralamaYonu", "ASC");
}
else
{
// Aynı kolon 2. kez sıralandığında çalışır
if (ViewState["siralananKolon"].ToString() == e.SortExpression)
{
if (ViewState["siralamaYonu"].ToString() == "ASC")
ViewState["siralamaYonu"] = "DESC";
else
ViewState["siralamaYonu"] = "ASC";
}
// Farklı bir kolon sıralandığında çalışır
else
{
ViewState["siralananKolon"] = e.SortExpression;
ViewState["siralamaYonu"] = "ASC";
}
}
// Veriyi tekrar yüklemeden önce sıralanacak alanı ve sıralama kriterini belirlemek gerekir.
// DataTable nesnesini tekrar elde edip, görünümünü(DataView) değiştiriyoruz
DataTable dt = (DataTable)GridView1.DataSource;
dt.DefaultView.Sort = ViewState["siralananKolon"].ToString() + " " + ViewState["siralamaYonu"].ToString();
GridView1.DataBind();
}

Bilkent Üniversitesi Seminerinin Ardından

2007-10-19T14:59:00.000+03:00

Ankara'daki son günümde dün Bilkent Üniversitesi'ndeydim. Oldukça kalabalık bir katılımla gerçekleşen seminerde ASP.NET AJAX sunumunu gerçekleştirdim ve öğrencilerle Microsoft'un MCPD sertifikasyonu hakkında bilgilerimi paylaştım. Bu güzel günü yine Bilkent Üniversite'sindeki bir kafede geçen güzel ve hoş bir sohbet ile sonlandırdık. Etkinlikte emeği geçen Bilkent Üniversitesi MSP arkadaşım İlker ACAR'a, Çankaya Üniversitesi MSP arkadaşım Emrah YILMAZ'a ve Bilkent Üniversitesi'nden değerli arkadaşım Ömer ÇELİK'e teşekkürlerimi sunarım.

Türkiye'nin İlk Silverlight Canlı Yayınını Gerçekleştirdik

2007-10-17T23:16:00.000+03:00

Bugün ODTÜ EDMER Akıllı Sınıf'ta gerçekleştirdiğimiz ASP.NET 2.0 semineri, aynı zamanda ülkemizde SilverLight teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilen ilk canlı yayın olma özelliğini taşıyordu. Konuşmacı olarak katıldığım bu seminerde yaklaşık 3.5 saat boyunca ASP.NET 2.0 ile gelen birçok yeniliği katılımcı arkadaşlarla paylaşma fırsatını buldum. Normal bir seminerden veya webinerden farklı olarak onlarca insanında canlı yayında beni izlemesi aslında heyecan verici bir duyguydu. Seminerin ardından Türkiye'nin farklı yerlerinden aldığım bazı teşekkür mailleri de internet aracılığıyla uzağımızdaki birçok insanla bile bilgiyi paylaşabilmenin mutluğunu daha da arttırdı.

Bu etkinliğin gerçekleşmesinde ve ülkemizde özellikle görsel iletişim araçlarının internet ortamında kullanılmasının yayılmasında belki de başrol oynayan sevgili hocam Prof.Dr M.Yaşar ÖZDEN'e teşekkürlerimi sunuyorum. Yine ODTÜ'deki değerli hocam Halil ERSOY'a ve başta Murat DUMAN olmak üzere tüm ODTÜ MSP arkadaşlarıma yardımlarından dolayı teşekkürlerimi sunuyorum.

Seminer ile ilgili 2 fotoğrafı blogumda sizlerle paylaşmak istedim. Yine facebook üyesi olanlar bu linkten etkinlik ile ilgili fotoğraflara erişebilirler. Bu arada seminerin banttan yayınlarını 7 gün 24 saat boyunca BOTEBOnline sitesinden erişebilirsiniz. (Bağlantı hızınız ne kadar iyi ise, o kadar kaliteli görüntü elde edeceğinizi de belirtmek isterim)

ASP.NET 2.0 Semineri (ODTÜ-Ankara)

2007-10-15T21:58:00.000+03:00

17 Ekim Çarşamba günü ODTÜ EDMER'de ASP.NET 2.0 seminerini gerçekleştiriyor olacağız. Seminer salonunda gerçekleşecek olan bu etkinlik aynı zamanda internetten, SilverLight teknolojisi kullanılarak canlı olarak yayınlanıyor olacak. Sınırlı sayıda katılımcının alınacağı bu etkinlik ile ilgili kayıt formu Salı gününden itibaren MS Akademik sitesinden açılacaktır. Semineri canlı olarak izlemek isteyenler 17 Ekim Çarşamba günü saat 13.30-17.30 arası bu linki kullanabilirler.

Bu seminer ile ilgili olarak başta ODTÜ BÖTE Bölüm Başkanı M.Yaşar ÖZDEN'e ve ODTÜ'deki MSP arkadaşlarım Murat Duman, Mustafa Ayaş ve Berk Gürakan'a teşekkürlerimi sunarım.

ASP.NET AJAX Semineri (Bilkent Üniversitesi-Ankara)

2007-10-15T21:21:00.000+03:00

18 Ekim Perşembe günü Bilkent Üniversitesi öğrencileri ile ASP.NET AJAX semineri ile buluşuyor olacağım. Seminer ile ilgili detaylı bilgilerini soldaki afişten görebilir veya facebook üyesi iseniz bu linke göz atabilirsiniz.

Not: Yoğunluk ve yer sıkıntısı olduğu için Bilkent Üniversitesi öğrencilerine açıktır. Dışardan seminere katılmak isteyen arkadaşlar
ilker.acar@msakademik.net mail adresinden iletişime geçebilirler. Bilkent Üniversitesi'den MSP İlker Acar'a katkılarından dolayı teşekkür ederim.

ASP.NET 2.0 Semineri Ardından

2007-10-11T14:37:00.001+03:00

Dün Microsoft İstanbul Ofisinde ASP.NET 2.0 seminerini gerçekleştirdik. Dört saat boyunca birçok örnek uygulama eşliğinde geçen ve katılımcılardan oldukça olumlu geri bildirimler aldığım sunumun ardından günü değerli hocam Nuri Çankaya ve değerli arkadaşım Daron Yöndem ile geçirdiğim hoş sohbetle bitirdik.

Seminer için hazırladığım sunum dosyasını ve örnek uygulamaları içeren dosyayı linklerden indirebilirsiniz.

ASP.NET 2.0 Sunumu
Örnekler

Microsoft Expression Webineri

2007-10-09T12:01:00.000+03:00

Türkiye’nin ilk Expression webineri 11 Ekim 2007 Perşembe günü gerçekleşiyor. Microsoft’tan Mehmet Nuri Çankaya, nedirTV?com editörlerinden ve Deveload’dan Daron Yöndem’in konuşmacı olduğu webiner 2007 yılının en önemli tasarım aracı gelişmelerinden olan Expression Media ve Expression Encoder konularını içeriyor.

Bu önemli webinere katılmak istiyorsanız detaylı bilgileri http://daron.yondem.com/tr/ adresinde bulabilirsiniz.

10 Ekim Çarşamba - ASP.NET 2.0 Semineri

2007-10-05T14:13:00.000+03:00

Birkaç haftalık aradan sonra seminerlere devam...

10 Ekim Çarşamba günü Microsoft İstanbul Ofisi, Marmara Salonu'nda ASP.NET 2.0 semineri veriyor olacağım. İlgili arkadaşların katılımlarını bekliyorum. Detaylı bilgilere ve kayıt işlemlerine http://www.msakademik.net/haberdetay.aspx?id=179 adresinden erişebilirsiniz.

Silverlight Webineri

2007-10-03T20:58:00.000+03:00

Türkiye’nin ilk Silverlight webineri 4 Ekim 2007 Perşembe günü gerçekleşiyor. Microsoft’tan Mehmet Nuri Çankaya ve Deveload’dan ve nedirTV?com editörlerinden Daron Yöndem’in konuşmacı olduğu webiner 2007 yılının en önemli teknolojik gelişimlerinden olan Silverlight konusunu enine boyuna içeriyor.

Detaylı bilgilere http://www.msakademik.net/haberdetay.aspx?id=178 adresinden ulaşabilirsiniz.

Imagine Cup 2008-Türkiye Başvuruları Başladı

2007-10-02T11:43:00.001+03:00

Microsoft tarafından öğrencilere yönelik olarak düzenlenen Imagine Cup yarışmasının bu yılki dünya finali Temmuz 2008’de Fransa’nın başkenti Paris'te gerçekleştirilecek. Yarışmanın Yazılım Tasarımı kategorisinde Türkiye'yi temsil edecek proje, Mayıs 2008’de düzenlenecek final sonrasında Microsoft Türkiye ve bilişim sektörünün yazılım alanında çalışan uzman kişilerinden oluşan jüri kurulu tarafından belirlenecek.

Bu yıl ki yarışma teması "Sürdürülebilir çevre için, teknolojinin kullanıldığı bir dünya düşleyin" olarak belirlenmiş. Yarışmaya katılmayı düşünen üniversite öğrencileri http://imaginecup.msakademik.net adresinden detaylı bilgilere erişebilirler.

Web Sayfalarını Temel Bir Class'tan Kalıtmak

2007-09-26T10:49:00.001+03:00

Nesne yönelimli programlamanın (OOP) en temel yapı taşlarından biride kalıtımdır(inheritance). .NET mimarisinde her yerde olduğu gibi ASP.NET web uygulamalarında da gerek sayfa tiplerinde gerekse kontrollerde kalıtımın getirilerini ve etkilerini önemli derecede görüyoruz. Fakat eğitimlerimde ve kendi çevremde gördüğüm kadarıyla kalıtımın web sayfalarında en güzel uygulanabileceği noktalardan birisini kaçırıyoruz.

Şöyle bir senaryo üzerinden anlatmaya çalışacak olursam; bir projede kullandığımız birçok sayfanın ortak işlevleri olsun. Mesela bu sayfaların tamamında online kullanıcı sayısını görüntülemek isteyebiliriz. Yine sayfanın title bilgisini veritabanından dinamik olarak çekip görüntülemek isteyebiliriz. Normal şartlarda aklımıza gelen ilk yol tüm sayfaların code-behind kısmında bu işlemleri metot-property olarak tek tek yazmak olabilir. Yine bu işleri yapan bir class yazarak her sayfada class'ın nesne örneğini elde ederek bu işlemi instance üzerinden yürütmekte akla gelen bir diğer yol olabilir. Fakat benim bahsetmek istediğim yol bu iki yoldan da daha kolay ve pratik olacaktır.

Bildiğimiz gibi aspx uzantılı sayfalarımız System.Web.UI.Page sınıfından kalıtılarak elde edilir. Eğer kendimiz için bir sayfa prototipi çıkarır ve bunu System.Web.UI.Page sınıfından kalıtılan BasePage isminde bir class olarak oluşturursak, artık Default.aspx gibi bir sayfanın class'ını System.Web.UI.Page yerine BasePage gibi bir class'tan kalıtacak olursak istediğimiz işlemi gerçekleştirmiş olacağız. Anlaşılmadı mı? O zaman örnek kodlara bakalım.

BasePage.cs

public class BasePage: System.Web.UI.Page
{
public int OnlineKullaniciSayisi
{
get {
// Online kullanıcı sayısını bul ve return ile döndür
}
}
public BasePage()
{
// Tüm sayfalar ilk çalıştırıldığında yapılması istenilen değişiklikler
// constructor'da yapılabilir. Örneğin; sayfanın adını çözümle,
// veritabanına git ve sayfanın ziyaret edilme sayısını 1 arttır...
this.Title = "Dinamik oluşan başlık bilgisi...";
}
}

Default.aspx

public partial class Default : BasePage
{
protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
{
Response.Write("Sitedeki online kullanıcı: " +
this.OnlineKullaniciSayisi.ToString());
}
}

Böylece artık tüm sayfaları BasePage isimli class'tan kalıtarak sayfalar ile ilgili temel ve ortak işlemleri daha kolay yönetebilir hale getirebilirsiniz.

ASP.NET 2.0 Tema(Theme) Kullanımında Bir Sorun ve Çözümü

2007-09-24T12:14:00.000+03:00

Az önce Rick Strahl'ın blogunda okuduğum bir bilgiyi sizlerle paylaşmak istedim. Bildiğiniz gibi bir ASP.NET sayfasında tema(theme) kullandığınızda ilgili App_Themes alt klasörünün içerisindeki css ve skin dosyalarındaki stiller sayfanıza uygulanır. Fakat bu stilleri sayfa içerisine ekstra css kodları ekleyerek değiştirmeye çalıştığınızda, eklenen css kodları maalesef temadan gelen css kodlarını override edemediği için, yeni stilleri sayfaya uygulamada sıkıntı yaşarsınız. Eğer böyle bir sıkıntı ile karşılaşırsanız; eklenecek css kodunu sayfanın form etiketi içerisine yerleştirmek bu sorunu aşmanıza yardımcı olabilecektir.

Rick Strahl'ın bu konuyla ilgili ASP.NET and Styles & CSS Embedding yazısını okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

Ajax View JavaScript Instrumentation Proxy

2007-09-22T18:02:00.000+03:00

Microsoft'un web geliştiriciler için sunduğu bu araç ile hazırladığınız web uygulamalarında kullanılan JavaScript kodlarının işleyişini ve performansını test edebilirsiniz. Özellikle AJAX geliştiricilerin ilgisini çekeceğini düşündüğüm kullanışlı bir araç. Uygulama sadece performans ile ilgili istatistikleri değil, aynı zamanda uygulamada karşılaşılan fakat tarayıcı tarafından önemsenmeyen JavaScript hatalarını da listeliyor.

Kullanımı ilk bakışta biraz karışık gibi görünsede, bu linkteki 515 kb.lık bir dosyayı bilgisayarınıza yükleyip, bu linkteki dökümanı da adım adım takip edecek olursanız izleme işlemlerinin sonuçlarına kolay bir şekilde erişebilirsiniz. Unutmadan; programla işiniz bittiğinde Internet Explorer'ın proxy ayarlarını düzeltmeyi unutmayın.

.NET ile Programlamaya Giriş Seminerine Davetlisiniz

2007-09-12T20:37:00.000+03:00

15 Eylül Cumartesi günü İstanbul-Bakırköy'de .NET ile Programlamaya Giriş semineri veriyor olacağım. Temel olarak .NET ortamını tanımak ve bu ortamda hızlı uygulama geliştirmek (Rapid Application Development) üzerine konuşma yapacağım bu seminere özellikle programcılığa yeni başlayan veya başlamayı düşünen arkadaşların katılımlarını bekliyorum.

Ayrıntılı bilgi ve kayıt işlemi için buraya tıklayabilirsiniz.

PC MAGAZINE'de Yazmaya Başlıyorum

2007-09-09T22:12:00.000+03:00

Ekim ayı itibariyle PC MAGAZINE dergisinde yazmaya başlıyorum. Bundan sonra bir aksilik çıkmazsa ASP.NET konusundaki bilgilerimi sizlere PC MAGAZINE dergisi aracılığıyla da ulaştırıyor olacağım. İlk yazımın başlığı ASP.NET AJAX ile Web Sayfaları Geliştirmek olacak.

Bu olayda her türlü yardımlarından ve desteğinden dolayı değerli Ali Rıza BABAOĞLAN'a teşekkürlerimi blogumdan da sunmak isterim.

INETA Türkiye Toplantısı

2007-09-05T23:44:00.000+03:00

Bugün INETA (International .NET Association) Türkiye Toplantısını Microsoft İstanbul'da gerçekleştirdik. nedirTV?com Topluluk Lideri olarak benimde bulunduğum bu toplantıyı INETA MEA Bölge Başkanı Aykut Taşdelen ve INETA Türkiye Başkanı Bülent Sözge'nin katılımlarıyla gerçekleştirdik. Toplantıda INETA'ya üye olan topluluklar olarak önümüzdeki dönemlerde yapabileceğimiz organizasyonlarla ilgili olarak uzunca konuştuk ve tartıştık. Önümüzdeki günlerde eminim ki bizleri oldukça güzel organizasyonlar bekliyor olacak.

Substitution ile Önbellekleme İşlemleri

2007-09-04T08:42:00.000+03:00

ASP.NET 2.0 ile birlikte gelen yeni kontrollerden biri olan Substitution kontrolünü önbellekleme işlemlerinde kullanabiliyoruz. Tamamı önbellekten getirilen bir sayfanın içerisinde sadece belirli bir alanın dinamik şekilde oluşturulması için bu kontrolü kullanabiliriz. Aşağıdaki görsel derste Substitution kontrolünün nasıl kullanabileceğini görebilirsiniz.

ASP.NET 2.0'da Substitution ile Önbellekleme İşlemleri

Türkiye'deki ilk SilverLight Uygulaması: SilverLightTV

2007-09-04T08:37:00.000+03:00

Değerli arkadaşım Tayfun AKÇAY'ın sitesinde gördüğüm ve ilgiyle okuduğum haberi sizlerle paylaşmak istedim. Ankara'dan uzun süredir uzak kaldığım için bu tip gelişmelerden ancak 3. şahıs olarak haberdar olabiliyorum. Değerli hocam ODTÜ BÖTE Bölüm Başkanı Prof.Dr. M.Yaşar ÖZDEN'in emekleri ile hazırlanan ve Türkiye'deki ilk SilverLight örneği olma özelliğini taşıyan bu projeye buradaki linkten ulaşabilirsiniz. İlgili sayfada SilverLight plugin'i aracılığıyla 24 saat kesintisiz olarak NTV kanalını canlı yayında izleyebilirsiniz.